52 
der bladerkroon is het omknakken der boomen verklaarbaar, 
hetwelk onmogelijk had kunnen geschieden, wanneer de kracht 
(al werd zij ook door modder in plaats van lucht voortgeplant) 
alleen op de stammen gewerkt had, die (smal en weinig weêr- 
stand biedende) aan de in beweging gezette stof terzijde (tus- 
schen de stammen) eenen genoegzamen doortogt zouden verleend 
hebben. — Op dezelfde wijze zouden immers ook palen, die 
in de zee staan, bij elken golfslag omgeknakt moeten worden! — 
De kraterruimte was, 50 voetstappen van den rand verwij- 
derd, reeds 15° Fahr. warmer. (Zie Tijdschr. v. Neêrl. Indie, 
VIII. No. 6. pag. 570). 
1848. 17—19 Junij. Ten tweeden male beklom ik den berg aan 
zijne noordzijde den 17 Junij 1848 uit Tingger Agong over 
Tjiatter, alzoo langs denzelfden weg die Dr. Bleeker gevolgd 
was. Ik had op het hoogste punt van den zuidelijken krater- 
muur (No. 5 van de schets) eene hut laten bouwen en bleef 
verscheidene dagen op het gebergte. Daar evenwel mijn onder- 
zoek meer van mineralogischen aard was en meer bepaald ten 
onderwerp had, de veranderingen der gesteenten door de dam- 
pen veroorzaakt, na te gaan, zal ik de resultaten daarvan op 
eene andere plaats mededeelen. 
De krater benevens de hoogste streken van zijne N. en N. 
oostelijke buitenhelling, waar de bosschen verwoest en duizen- 
den boomen nedergeveld lagen, hadden door de uitbarsting 
van den 27 Mei 1846 een in het oogloopend bleek aanzien 
verkregen. Al het groen, dat ik bij mijn eerst bezoek (Junij 1857) 
in den krater gezien had, was verdwenen en aan de bovenge- 
melde zijden waren alle zijne minder steile rotswanden met 
uitwerpselen bedekt en onzigtbaar. — De uitgeworpene massa’s 
bestonden uit asch, zand, steengruis en” enkele grootere 
steenbrokken van een duim tot een voet dikte, die met zuur 
water te zamen tot eene pap vermengd uit den krater gekomen 
waren, als eene ongelijkvormige massa, die veel zwavelzuur 
bevat en eenen hoogen graad van hitte bereikt moet hebben. 
Want hoewel deze massa vochtig was, hebben de daardoor 
getroffene boomstammen evenwel eene soort van verkoling 
À 
