65 
eenzijdige verheffings-randen der neptunische formatie van 
Java; want alle deze bergketens bestaan uit lagen van klei, 
mergel en zandsteen met fossiele kolen en talrijke petrefacten 
van de laatste Tertiair-periode. 
Midden door de zandsteen-lagen van de voormelde vlakke 
bergwrong heen is de Kawa Tjiwidei uitgebroken. Het is slechts 
eene trogvormige diepte in eene bijna vlakke streek, wier ran- 
den zich niet boven dezelve verheffen en vertoont een chaos 
van verbrokkelde zandsteenlagen, waarvan de blokken op eene 
plaats midden op den vlakken grond van de Kawa als ijsschotsen 
hoog op elkander gestapeld liggen en, bij eene duidelijk be- 
houden geblevene stratificatie en paralelle ligging harer strepen, 
tevens op eene merkwaardige wijze veranderd, verteerd, week 
geworden, met zwavelzuur doortrokken en met zwavel en 
aluindeelen bezet zijn. Want in den geheelen omtrek stijgen 
met een sissend geluid uit duizenden gaten en spleten zwavel 
zure dampen, zwavel-waterstof-gaz en waterdampen op; zij 
komen gedeeltelijk uit eenen droogen grond, gedeeltelijk uit 
borrelende water- en modderpoelen en vereenigen zich tot ééne 
algemeene damp- en nevelwolk, welke eeuwig blijft hangen 
boven deze, naauw door de pratinigsts bosschen ingeslotene 
ruimte, en welke, door de aanzienlijke rijzing der temperatuur 
van dit oord, hoewel op eene hoogte van omstreeks 5t/, duizend 
voet gelegen, eene allerweelderigste vegetatie ten gevolge heeft. 
Kokend heete modderpoelen van zuurdeelen bevattende klei 
en nieuw gevormden aluin vullen de overige ruimten tusschen 
en nevens de blokken aan en hebben meestal eene schijnbaar 
vaste korst van een’ duim tot een voet dikte, terwijl het daar- 
onder liggende nog breiachtig is. Hier vindt men de verwon- 
derlijkste efflorescentien (uit aluin benevens andere bestanddeelen) 
van eene graauwe kleur, tamelijk vast, die even als minerale 
bloemen uit de modderkorst uitspruiten en nu eens de ge- 
daante van bloemkool, van takkige koralen, dan weder van 
Cladonia’s en andere lichenes nabootsen. Kussens van mos, 
Gleichenien en andere varens groeijen daar tusschen en boschjes 
van Vireija-, Thibandia-, Litsaea-soorten en andere struik gewassen 
5 
