91 
top van den Gedeh (Sedaratoe, waar ik nasporingen daaromtrent 
heb laten doen) rederviel. De elliptische gedaante der door 
de asch bedekte ruimte ontstaat door den pijnboomvorm 1), welke 
bij alle uitbarstingen de opstijgende rookzuil aanneemt, veree- 
nigd met de werking van den oostewind, die in de hoogere 
luchtstreken noodzakelijk gewaaid en als de oorzaak beschouwd 
moet worden, dat de grootste middellijn van de ellips juist van 
het O. naar het W. gerigt was en dat O., N. 0. en Z. oostwaarts 
van den vulkaan hoegenaamd geene asch viel. 
Het blijkt uit het voorgaande dat de aangenomene gemid- 
delde dikte van vier lijnen voor de gevallene aschlaag eer te ge- 
rin® dan te groot is; evenwel heb ik ze behouden, om mij voor 
de beschuldiging van overdrijving te vrijwaren. 
Te Kapoegeran was de gevallene laag juist eene Par. lijn dik, 
en woog van de oppervlakte van een’ [J voet, of 144 CT) duim 
(op het nedergelegde papier) bijeen verzameld, 546 greinen of 
9 drachmen en 7 greinen. Daar nu ééne minuut onder den 
equator 5,710 Par. voeten lang is, alzoo eene C] minuut 
52,598,100 (J voeten Bedraagt, zoo woog de te Kapoegeran 
(aan de grens der ellips) op eene (} minuut gevallene asch 
24,720 centenaars en 10 pond, (de cent. op 125 pond, het pond 
12 ons en het ons 480 greinen gerekend). Het areaal der geval- 
lene asch bedroeg, zoo als wij gezien hebben 5,480 zulke []mi- … 
nuten en de laag was niet ééne, maar gemiddeld vier lijnen _ 
dik, zoodat dientengevolge de hoeveelheid asch, of beter ge- 
zegd zand, door den vulkaan van 9 tot 12 ure uitgeworpen, 
nog iets meer dan 550, 210, 554 centenaars bedroeg. Deze 
550 millioen en 210,554 centenaars zand bleven in'eene 
onmetelijk hooge luchtstreek, hooger dan alle cirrhus-wol- 
ken en hooger dan de 9000’ hooge toppen van den Gedeh, 
bijna een’ halven dag lang zweven, breidden zich over 
eene ruimte van 5,480 Tl mijlen uit, verduisterden de zon, 
veranderden den dag in nacht en vielen vervolgens zeer 
langzaam en gelijkmatig, even als een stofregen, neder. 
1) Pinus Pinea L., waarmede reeds Plinius de dampzuil des Vesuvius vergeleek. 
