105 
zelfs vloog zij tot aan de grenzen van Bantam, 80 palen van 
den. vulkaan verwijderd. Deze aschuitbarsting duurde twee 
dagen lang (den 17% en 184). 
Te Tjanjor voelde men den 17&r des middags ten 11js ure 
eene vrij hevige aardbeving, welke zich ten 1!/} ure en ’s avonds 
ten 8 ure herhaalde. (Volgens schriftelijke mededeeling van den 
Resident te Tjanjor, d.d. 8 November 1847. +) 
GC. Bezoek van reizigers. 
Prof. Reinwardt verhaalt, (Verh. Batav. Genootsch.) dat hij voor 
de eerste maal in October 1818, kort na bovengemelde uitbar- 
sting en ten tweeden male in het jaar 1819 het beproefd heeft 
dezen vulkaan te beklimmen, doch beide malen wegens onover- 
winnelijke zwarigheden van het kortelings met uitwerpselen be- 
dekte terrein, onverrigter zake heeft moeten terug keeren. Hij 
kwam op zijnen togt naar den berg door streken, die niet alleen 
met lavablokken als bezaaid waren, maar ook door bosschen, 
waarvan de boomstammen (door de gloeijend geweest zijnde 
steenen) verkoold waren. 
In de maand Julij 1857 waren Dr. Fritze, De Heer Nagel 
uit Bandong en ik de eerste Europeërs, die zijnen kraterrand 
bereikten. Aan de zuidzijde opgeklommen, daalden wij, nadat 
ons onderzoek afgeloopen was, aan de tegenovergestelde (N. 0.) 
zijde weder af en hadden op de losliggende lavabrokken, die 
daar steil op elkander gestapeld de af helling des kegels vorm- 
den, met vele gevaren te kampen. 
Den 44%rAugustus 1844 bezocht ik den berg ten tweeden 
male, nadat hij tusschen dit en mijn vorig bezoek vier uitbar- 
stingen ondergaan had; ik beklom denzelven in gezelschap van 
den Heer J. Maier en den Raden Demang (Districts-hoofd) van 
Trogon. De resultaten van dit bezoek vindt men uitvoeriger in 
de derde schets van het tweede hoofdstuk der tweede afdee- 
ling (van dit werk). 
*) In de Batav. Courant van 10 Nov. 1847, No. 90, wordt gezegd, dat de gemelde 
aardbevingen te Tjanjor des avonds om 11 uur gevoeld werden 
