128 
die dan als een alles verwoestende regen weder naar bene- 
den vielen en ook de meer verwijderde aanplantingen en 
bosschen, die nog eenigzins verschoond waren gebleven, ver- 
… woestten. 
Te vijf ure was echter alles gedaan. 
Talrijke dorpen met al hunne bewoners, die zich drie uren 
te voren nog in den kring der hunnen zorgeloos aan de rust 
hadden overgegeven, of hunne kinderen hadden gewiegd, lagen 
nu begraven onder vulkanischen modder en steenbrokken, zoodat 
men zelfs geen spoor meer van de dorpen terugvond, en het 
terrein Z, oostelijk van den berg 40 tot 50 voet door de uitge- 
braakte massa’s van den krater was opgehoogd. 
Als afgemat van hare inspanningen verzonk de natuur tegen 
vijf ure in rust; het werd doodstil, de hemel werd helder en 
de avondstralen van dezelfde zon, die des middags de gansche 
pracht der tropische vegetatie, — die geluk en weelde had 
beschenen, schoten thans, als spottend, neder op een tooneel 
van verwoesting, waaruit al het groen verdwenen was, — op mij- 
len ver uitgestrekte donker-graauwe velden van modder en lava, 
als op slagvelden, bezaaid met gebroken boomstammen en met 
lijken van menschen en dieren, die deels verminkt en verbrand 
uit den modder uitstaken, deels in de onstuimige vloeden der 
rivieren Tjiwoelan on Tjitandoi naar zee dreven. 
Ditzelfde terrein, — dit — werd nu door de schoonste 
avondschemering verlicht! 
Merkwaardig was het bij deze uitbarsting, dat eenige dorpen, 
digt aan den voet van den berg gelegen, aan de verwoesting 
_ ontkwamen, terwijl andere, tien Eng. mijlen verder verwijderd, 
onder „den modder begraven werden. Gedeeltelijk zou dit wel 
aan hunne hoogere ligging zijn toe te schrijven, wanneer ze 
namelijk door dalen omgeven waren, waarin de modder een’ ge- 
schikteren uitweg vond, maar vooral (en aan deze oorzaak meenen 
de dorpelingen zelven hunne redding te danken te hebben) dewijl 
_de modder met eene ontzettende kracht uit den krater geslin- 
gerd, ver boven de dorpen heen vloog, om eerst op grooten 
afstand weder neêr te vallen. Dat deze kracht niet gering kan 
