129 
geweest zijn, blijkt onder anderen uit de sterkte van het geluid 
en het donderend gebrul, waarvan zij vergezeld ging, een geraas 
dat men, luidens ingekomen officiele berigten, door gansch Java, 
van straat Sunda af tot aan den oostelijken uithoek van het 
eiland gehoord heeft. 
Maar nog had de vulkaan zijne woede niet geheel uitgeput, 
nog was de kamp der elementen niet geëindigd, en eene tweede 
uitbarsting, nog verwoestender in hare uitwerking dan de eerste, 
en vreesselijker daar zij in den donkeren nacht plaats greep, 
ontstond vier dagen later, den 12% October, en dreigde het 
verschrikte land met eene algeheele vernietiging. 
Ten zeven ure des avonds begon de Galoenggoeng, onder 
hevige aardbevingen even als de vorige maal, weder te brullen 
en ontzettende massa’s heeten modder en heet water uit te 
braken. Verre in den omtrek weergalmde, den ganschen nacht 
door, het donderen en bruisen van het nederstortende water, 
dat alles, wat bij de vorige uitbarsting onbeschadigd was ge- 
bleven, met zijne vloeden overstroomde en het reeds opgehoopte 
terrein nog meer verhoogde. 
In hunnen angst vloden de Javanen, die zich plotseling van 
alle zijden door water als door eene onstuimige, woedende zee 
omgeven zagen, zonder eenen uitweg te kunnen vinden, op 
zekere kleine heuvels, die zich in de nabijheid hunner dorpen 
van zestig tot honderd voet hoog verhieven, waarop zich onder 
geurige Cambodja-boomen :) de goed onderhouden graven hunner 
vaderen en voorvaderen bevonden. Dáár meenden ze den dood 
in de golven te ontkomen, zonder te bedenken, dat de heuvels 
waarop zij stonden, eveneens vulkanische uitwerpselen waren, 
misschien wel opgehoogd op de graven van een nog vroeger 
eslacht. | 
Al vreesselijker naderden de kookend heete moddermassa’s , 
luid krakend ploften de rotsklompen en boomstammen, die ze 
in hunnen stroom medevoerden, tegen de helling der heuvels, — 
al hooger rezen de golven, — al enger werd de ruimte, waarop 
- 
1) Plumeria obtusa. 
