142 
Vooral in dezen nacht, (van 12 op 15 October) werden 
bijzonder vele rotsklompen met nieuwe hoeveelheden modder 
en water uitgebraakt, en deze vreesselijke rots- en slijkstroomen 
stegen zoo hoog dat eenigen van die heuvelen, b. v. de Madi- 
apada, Gong enz. waarop duizende Javanen gedacht hadden 
eene veilige schuilplaats te vinden, bedolven, overstroomd, ja 
zelfs medegesleept werden en slechts de grooteren, waarop de 
overige bevolking eene wijkplaats had gezocht, te midden dezer 
algemeene omkeering staan bleven. Eerst verscheiden dagen later 
werden deze ongelukkige vlugtelingen verlost die half dood van 
honger en ellende waren. Het aantal der op deze wijze omge- 
komenen wordt op 2000 geschat, zijnde de helft van het geheele 
getal der bij dezen ramp gedoodden. Daar deze heuvels door 
de geheele vlakte verspreid liggen, zoo is het zeer waarschijnlijk 
dat allen, die vlugten konden, hier de wijk namen, als zijnde 
de eenigste hoogten in de nabijheid der dorpen, en dat zonder 
hun bestaan misschien in plaats van twee duizend, wel twintig 
duizend menschen hun graf zouden gevonden hebben. 
Den 15% October werd men gewaar, dat de vorm van het 
Galoenggoeng-dal en zijne omliggende hoogten geheel veranderd 
was; men zegt dat eerst bij de uitbarsting van dezen nacht 
(van den 12% op den 45%) de kraterkloof hare tegenwoordige 
gedaante verkregen heeft, (diep en door steile wanden begrensd. 
Waarschijnlijk werd zij door het instorten der zijdelingsche hel- 
lingen, die de stof tot die steenstroomen leverden, slechts ver- 
wijd; ook kon men wat in den krater plaats greep, gedurende 
de vorige dagen niet zien.) 
Den 16% October des avonds tusschen 9 en 11 uur en ook 
nog den 17% hoorde men een nieuw onderaardsch ì 
in den berg, dat zich van tijd tot tijd herhaalde. * j 
Om de duizenden die gewond of verbrand waren uit den mod- 
der te redden, als ook om den voet der bergen b. v. den Lingkong 
te bereiken, op welke nog vele half verhongerden naar verlos- 
sing uitzagen, legde men op de oppervlakte bamboesriet in 
verscheidene lagen boven elkander en vormde als het ware brug- 
gen, om zoo doende over den nog heeten modder te kunnen gaan. 
