149 
zocht en kan stellig verzekeren, dat behalve vulkanische asch, die 
met water vermengd in modder was overgegaan en voornamelijk 
uit kleiaarde met kiezelaarde en een weinig ijzer-oxijde bestaat, 
slechts zand, steengruis en trachiet- of dolerietachtige rotsklompen 
uitgeworpen werden en dat geene andere uitgeworpene stoffen 
in_ noemenswaardige hoeveelheden voorkomen. De dampen 
moeten bijna uitsluitend waterdampen geweest zijn en zijn 
waarschijnlijk tegelijk met zwavelig-zuur gaz uit den krater 
gestegen. Wanneer op enkele plaatsen van het uitwerpings- 
terrein sporen van zwavel en zwavelkies mogten gevonden worden, 
zoo zal dit niet kunnen bevreemden; maar stellig zijn zij aan de 
overige bestanddeelen zeer ondergeschikt, daar het mij niet 
gelukte, buiten den krater zelven, het minste spoor daarvan aan 
te treffen. 1) | ° 
Slechts weinigen der steenbrokken zijn geheel of gedeeltelijk 
poreus en verslakt of onvolkomen tot lava versmolten, en meer 
dan ®/o derzelven bestaat uit die niet poreuse, vaste vulkanische 
steensoort, waaruit, in oneindige zonder grenslinie in elkander 
overgaande varieteiten, zoovele bergen, bergketens en kegelber- 
gen met of zonder krater op Java zamengesteld zijn. 
Deze duizende steenbergen, uit myriaden van afzonderlijke 
stukken (vulkanisch bergpuin) bestaande, doen zich dus voor 
als de stof waaruit de verbrokkelde bergwand zamengesteld 
was, wiens plaats tegenwoordig ingenomen is door de groote 
kraterspleet, die wijdgapende en als ’t ware dreigend op het 
uitgestrekte tooneel der verwoesting nederzict. 
Aan den voet der zuidelijke gebergten van Soekapoera stroomt, 
omstreeks 81/2 paal (regtlijnig) van den krater des Galoenggoeng 
verwijderd, bijna van het O. naar het W. de Tjitjantell, tot wier 
bedding de met heuvels bedekte vlakte gelijkmatig afhelt met 
eene glooijing, die naauwelijks 2 en in de hoogste streken nog geen 
4 graden bedragen kan. Tot hier stroomden de uitbarstingsstoffen, 
beken en rivieren opstuwende en zich waarschijnlijk aan. den 
') Eenige flesschen gevuld met den modder van 1822, alsmede met aarde van het 
oude terrein en een dozijn rotsstukken van verschillende bergen afgeslagen, heb ik 
ter nadere onderzoeking der bestanddeelen naar Europa gezonden. 
