151 
Tomboro, in de maand April 1815, volgens waarschijnlijkheid 
9,056,195 millioen kub. voet asch uitwierp, waaruit 570 bergen 
„zoo groot als de Goentoer (à 25000 millioen kub. voet) zamen- 
gesteld zouden kunnen worden; nu zou met den modder des 
Galoenggoeng, die was blijven liggen, nog geen derde van zulk 
eenen berg en met de steenen naauwelijks 1/4 deel kunnen ge- 
vormd worden. Verder bedroeg de lava, die in het jaar 1783 
op IJsland uitstroomde, 18714240 millioen kub. voet, zoodat 
de uitgeworpene massa van den Galoenggoeng hiermede verge- 
leken, zich slechts zeer klein voordoet en het begrijpelijk wordt, 
dat de buitenwand des bergs alleen reeds voldoende geweest 
is, de stof tot deze steenhoopen te leveren. 
Toedragt der gebeurtenis. De groote afstand waarop deze 
rotsbrokken in de slechts weinig hellende vlakte vooruit geschoven 
zijn, bij de uitbarsting van 1822 regtlijnig tot op een’ afstand 
van ten hoogste vier palen tot aan deze zijde van Indihiang, — 
en bij de oudere uitbarsting meer dan 10 palen ver, tot be- 
oosten de Tjiloeman, heeft veel overeenkomst met bergver- 
schuivingen of bergverzettingen, die ook somwijlen door de 
zwaarte der nog volgende en daarop drukkende massa’s, tot 
ver in de vlakte voortgeschoven worden, (zoo als in de maand 
Julij 1845 op den grooten weg zuidwaarts van den berg Mis- 
sigiet, plaats greep. :) 
Wanneer men eenen of eenigen der afzonderlijke bergen, 
die elk uit vele duizende steenbrokken bestaan, op zich zelven 
beschouwt, dan zou het ver vooruitdringen, het voortrollen der 
hoekige rotsblokken waaruit zij zamengesteld zijn, in eene bijna 
vlakke streek, even zoo als het aanwezig zijn van de zoogenaamde 
erratische blokken in het noordelijke Europa, onverklaarbaar 
zijn, neemt men evenwel aan, dat zich de geheele vlakte, het 
geheele met puin bedekte land bewogen of verplaatst hebbe, 
van den 5590’ hoogen krater af, uit welken onophoudelijk op 
elkander volgende stoffen uitstroomden, zoo wordt deze zwa- 
righeid opgelost. | 
!) Zie het 3de Hoofdstuk der 2de Afdeeling. 
