15 
Het zij mij vergund nog eenige weinige woorden te rigten tot U, 
bewoners van Neêrlandsch Indië! in wier midden ik zoo vele jaren 
heb doorgebragt. Groot is de deelneming, door U aan mijnen arbeid 
geschonken: ik ben er trotsch op, dat ook mij een deel dier aan- 
moediging is beschoren geworden, welke Gij ruimschoots hebt 
verleend aan verscheidene wetenschappelijke ondernemingen, aan 
werken of tijdschriften, die hetzij hier in Nederland, of op Java 
zelf in het licht zijn verschenen. Talrijk zijn de voorbeelden , 
welke daarvan ten bewijze mogen strekken. Het is verblijdend te 
mogen zien, dat ook onder den tropischen hemel de wetenschappen 
bloeijen, ja, welligt meer dan thans in vele landen van het diep 
geschokte Europa het geval is, — te zien, dat Pallas een tempel 
is gebouwd ook onder de schaduwen der palmen van het luisterrijk 
schoone eiland, dat ik weldra op nieuw hoop te aanschouwen. 
Ik verliet den Javaschen bodem in September, 1848. Ter herstel- 
ling mijner verzwakte gezondheid had ik een verlof van drie jaren 
verkregen, en keerde met de zoogenaamde Engelsche overlandpost 
naar Europa terug. In de hoop, dat zulks aan vele bewoners van 
Neêrlandsch Indië niet onwelvallig zou zijn, die of de terugreis 
naar Europa op gelijke wijze zouden willen ondernemen, of althans 
er nader mede bekend wenschen te worden, heb ik die reis door 
den druk openbaar gemaakt. (Zij verscheen onder den titel van 
«Terugreis van Java naar Europa met de z. g. Engelsche over- 
landpost in de maanden September en October, 1848», 8°, te 
Zaltbommel, 1851.) 
Ik ben volkomen overtuigd, dat men ter herstelling zijner gezond- 
heid, die door een langdurig oponthoud in een heet klimaat is ver- 
zwakt, geene reis naar Europa behoeft te ondernemen, maar dat 
hetzelfde doel, dat daarmede wordt beoogd, insgelijks op Java kan 
bereikt worden, dat men zich, namelijk , het genot kan verschaffen 
eener koelere lucht, wanneer men zich slechts hooger bergopwaarts 
begeeft. Maar onophoudelijk zweefde mij voor den geest het lot van 
vele natuuronderzoekers, mijne voorgangers, als Macklot, Kuhl, 
van Hasselt, Kent, Zippelius, Horner, Forsten, — wier zevental 
schimmen nog vóór korten tijd door die van een nieuw slagtoffer , 
van Dr. Schwaner, werd vermeerderd, — die allen Charon’s sombere 
