À 
14 
boot zijn ingestapt, alvorens zij hunne nasporingen op het veld 
der wetenschappen hebben mogen openbaar maken , alvorens zij de 
door hen verzamelde bouwstoffen in dien toestand hebben kunnen 
brengen, dat zij ook voor anderen verstaanbaar, bruikbaar zijn, 
nu de dood hen in den bloei hunner jaren heeft weggevaagd. 
Ik was van oordeel, dat een wetenschappelijk onderzoek als 
onnuttig en het daaraan besteede geld als verloren, verkwist moet 
beschouwd worden, indien het bearbeiden en in het licht geven 
der verzamelde bouwstoffen daarvan niet het gevolg is. Het was 
hoofdzakelijk op grond hiervan, dat ik naar Europa wenschte 
terug te keeren, ten einde althans een gedeelte mijner verzame- 
lingen en bouwstoffen te bearbeiden en dezelven in het licht te 
doen verschijnen naar een vroeger ontworpen plan, dat door het 
onderhavige werk breeder wordt ontvouwd. 
Ziekte, zoo mede hinderpalen van anderen aard zijn de oorzaak 
dat de eerste stappen tot de verwezenlijking van mijn plan eerst 
een jaar na mijne aankomst in Europa, namelijk, in November, 
1849, zijn gedaan. 
Twee jaren zijn intusschen vervlogen; mijn verloftijd is thans, 
in November, 1851, verstreken. Mijne bezigheden hebben echter 
een grooteren omvang verkregen en aan het bewerken eener kaart 
van Java moet nog de laatste hand worden gelegd. 
De regering heeft goedgunstig mijn verloftijd met een moeson 
verlengd. 
Vóór nog de zon, die thans hare matte stralen in eene schuinsche 
rigting op de met sneeuw bedekte velden van Nederland werpt, 
doch die bijna loodregt boven uwe hoofden gloeit, — vóór zij 
zich andermaal naar de zuidzijde des aequators zal wenden, hoop 
ik het geliefde Java weder te zien. 
Levendig is mij het beeld bijgebleven der wouden, die ginds 
met eeuwigdurend groen zijn versierd, der duizenden van bloemen, 
wier liefelijke geur nimmer verzwakt; met het oor mijns geestes 
hoor ik den. zeewind ruischen door de bananen en door de toppen der 
palmen, — verneem ik het donderend geplas der watervallen, die 
in het binnenste des lands van hooge bergwanden nederstorten; — 
het schijnt mij toe als adem ik de koele morgenlucht in, als 
