ren 
li 
delijk daartoe had uitgenoodigd. Ook van de zijde der Indische 
regering werd mij tot dat einde de behulpzame hand geboden. 
Het is vooral de heer C. Visscher , Algemeene Secretaris der Indi- 
sche regering, die mij in dit opzigt bijzonder aan zich heeft ver- 
pligt, doordien hij de vriendelijkheid heeft gehad aanschrijvingen 
te zenden aan alle plaatselijke besturen in Neêrlandsch Indië , hen 
uitnoodigende tot het inzenden van berigten nopens de plaats grij- 
pende verschijnselen in de natuur, welke mededeelingen hij mij 
welwillend ten gebruike afstond. Datgene, hetwelk de Javasche 
Couranten, sedert mijn vertrek uit Indië met de landmail in Europa 
aangebragt, bevatten nopens de plaats gehad hebbende natuurver- 
schijnselen, is steeds bijgehouden geworden tot op den oogenblik 
van het afdrukken der daartoe betrekkelijke gedeelten van dit werk, 
terwijl het latere, indien zulks noodzakelijk mogt blijken te zijn, 
in bijvoegselen zal worden medegedeeld. 
Reeds ten jare 1842 had ik verscheidene vulkanen , welke in het 
eerste gedeelte der tweede afdeeling van dit werk worden behan- 
deld, beschreven en zulks in het tijdschrift voor Neêrlandsch Indië 
door den druk bekend gemaakt onder den titel van « Bijdragen tot de 
geschiedenis der vulkanen,» enz.; in ditzelfde tijdschrift werd ins- 
gelijks het begin mijner reis door Oost-Java, in 1844, opgenomen 
onder den titel van «Schetsen ‚» enz. Dat weinige verschijnt alhier 
op nieuw , doch in gansch anderen vorm, omgewerkt , verbeterd , en, 
vereenigd met de geschiedenis der Indische vulkanen, tot één ge- 
heel zaâmgesmolten. Vele vulkanen zijn door mij sedert dien tijd 
andermaal beklommen, meer grondig onderzocht geworden, zoo 
als, bij voorbeeld, het geval is met den Goenoeng-Diëng in 1845, 
den G.-Gëloenggoeng en Wajang in 1846, den G.-Slamat en de 
Kawah-Tjiwidai in 1847 en den G.-Tangkoeban praoe in 1848. 
Het tweede gedeelte der tweede afdeeling verschilt eenigzins van 
de andere gedeelten, wat betreft de wijze van voordragt. Het be- 
vat de beschrijving eener reis door Java en wel in het bijzonder 
door het oostelijke gedeelte van het eiland. 
Gedurende mijne reizen door Java en Soematra had ik ten stel- 
regel aangenomen om de beschrijving van voorwerpen in de natuur , 
