of harer verschijnselen, steeds bij de beschouwing derzelven te 
ontwerpen, alvorens de levendigheid der indrukken, van hetgeen 
ik had gezien, door de menigte van nieuwe beelden was verflaauwd. 
Het was derhalve insgelijks gedurende mijne reis in 1844, waar- 
van de resultaten in het vroeger genoemde tweede gedeelte zijn 
vervat, dat ik telken avond mijne beschrijvingen ontwierp , waarbij 
ik mijn geheugen ter hulp kwam met de aanteekeningen gedurende 
den loop des daags met potlood in mijne zakboekjes, bij het be- 
schouwen der voorwerpen zelven, ter neder gesteld. Verschillende 
redenen, waartoe onder anderen behoort de aanmoediging van 
welwillende vrienden, die het handschrift hadden gelezen , hebben 
mij genoopt deze « Schetsen » in haren oorspronkelijken vorm mede 
te deelen. Moge de gelijkvormigheid van stijl en voordragt in dit 
werk daardoor eeniger mate hebben geleden, zoo hoop ik, dat dit nadeel 
eenigzins zal zijn vergoed geworden door de meerdere frischheid 
der beelden, en de levendigheid der schilderingen van natuurver- 
schijnselen, welke ten gevolge daarvan aan dat gedeelte van het 
werk is bijgebleven. 
Hoewel het tweede gedeelte bijzonder is gewijd aan de beschrij- 
ving der vulkanen van Oost-Java, te rekenen van den Goenoeng- 
Këloet, die op den laatsten vulkaan volgt, namelijk ,op den Wilis, 
waarvan wij in het eerste gedeelte hebben gewag gemaakt , zoo 
meende ik toch dat gedeelte der Soenda-landen, waardoor mijne 
reis aanvankelijk liep, niet onvermeld te mogen laten. Deels ten” 
einde den zamenhang der reis niet te verbreken en den lezer twee 
nog niet beschrevene merkwaardige bergen , den G.- Tjikoraiï en den 
Tampomas te leeren kennen, deels ten einde een anderen vulkaan , 
den G.- Goentoer, na de uitbarstingen, die hij sedert mijn eerste 
bezoek had ondergaan , andermaal in oogenschouw te nemen , voer ik 
den lezer op nieuw door de Soenda-landen , alvorens ik met hem het 
oostelijke gedeelte van het eiland binnentreed, in de hoop, dat 
deze kleine omweg hem even weinig moge berouwen als mij , toen 
ik denzelven in 1844 maakte. 
Dampende solfatara’s, die geheel geïsoleerd, op een grooteren 
of geringeren afstand van kegelbergen zijn gelegen, zullen onder 
