lid 
1 
na den anderen, op hetzelfde uur op zijn ouden, gewonen stand 
ziet terugkeeren, waarbij slechts een verschil van 0,05 à 0,10 
millimeter wordt waargenomen. 
Gebeurt het nu, dat eene waarneming juist valt op een dag, 
waarop zulk eene afwijking van den gewonen stand plaats grijpt, 
dan moet de hoogte-berekening, welke daarop berust, natuurlij- 
kerwijze onjuist zijn, uithoofde 25 millimeter, of 1,10 lijn vande 
lengte der kwikzuil, voor diep liggende streken reeds een verschil in 
hoogte van 80 voet en voor hoogere streken , gelijk die, welke de Java- 
sche 9 à 11000 voet hooge bergtoppen bereiken, een verschil van 
ongeveer 110 voet oplevert; komt hier nu nog eene onnaauwkeu- 
righeid bij in de waarneming, betreffende de temperatuur, dan 
kan dit verschil, voor zeer hoog gelegene streken , somtijds 150 à 200 
voet worden. 
Ten einde, op deze wijze te werk gaande, het naauwkeurigste 
resultaat ten opzigte eener hoogte-bepaling te verkrijgen, zouden 
alle afzonderlijke waarnemingen, op dezelfde plaats gedaan, be- 
rekend en daarvan het gemiddelde bedrag moeten genomen worden. 
Dit is door mij niet geschied, uithoofde der straks vermelde reden , 
en zulks te meer, dewijl ik mij overtuigd meende te mogen houden, 
dat, wanneer het slechts geldt eene beschouwing van de gedaante 
en van de verticale uitgestrektheid eens lands, een verschil van 
100 à 200 voet meer of min van zeer geringe beteekenis mag 
geacht worden op absolute hoogten van 9 à 11000 voet. 
Een aantal mijner waarnemingen, namelijk, die, welke ik van 
Januarij tot Junij, 1847, in de westelijke helft van Java heb 
gedaan, rust op werkelijk gelijktijdige waarnemingen. De heer 
J. Maier, thans apothecar der 15° klasse, heeft de vriendelijkheid 
gehad mij de waarnemingen mede te deelen, welke hij gedurende 
de genoemde maanden, tijdens het dagelijksche maximum en mi- 
nimum ‚ aan de noorder kust van Java, in Weltevreden , heeft gedaan. 
Sedert verkreeg ik de gelegenheid om mij, door vergelijking, te 
overtuigen, dat mijn instrument volkomen met het zijne over- 
eenstemde; het was insgelijks een barometer uit de werkplaats 
van Pistor en Martins, ingerigt naar de constructie van Fortlin, 
