58 
doch vervaardigd met inachtneming der verbeteringen door de 
eerstgenoemde werktuigkundigen daarop aangebragt. (1) 
Die bergen en plaatsen op het eiland Soematra, waarvan de 
hoogte op de kaart n°. I is opgegeven, doch welke niet voorkomt 
in de hierna volgende lijst, zijn opgenomen en gemeten door ver- 
scheidene reizigers, doch voornamelijk door den nu reeds overledene 
natuuronderzoeker Horner en den geometer Osthoff, die mij hun 
meteorologisch journaal hebben medegedeeld, Dit manuscript heeft 
den titel: « Barometer-waarnemingen, gedaan door Dr. Lb. Horner, 
S. Müller en H. L. Osthoff in de jaren 1854—1859, verzameld 
en berekend door den laatstgenoemde. » 
Daargelaten de bezwaren, waarmede men bij het doen van 
trigonometrische hoogte-metingen in de heete, nu eens drooge , dan 
met waterdamp verzadigde lucht tusschen de keerkringen te kampen 
heeft, uithoofde de veranderlijkheid van den vochtigheidstoestand 
des dampkrings insgelijks veranderingen in de straalbreking te 
weeg brengt, zoo heb ik dergelijke metingen immer van zeer 
geringe waarde geacht, die aan boord van schepen waren gedaan , 
waarbij de gezigtshoek van bergen over de kust, — welker afstand 
tot aan den waarnemer niet altijd naauwkeurig bekend is, — 
wordt gemeten en waarbij tot grondlijn geene andere grootte dient, 
dan de ruimte, welke het schip tusschen twee verschillende waar- 
nemingen heeft doorloopen. Naar dergelijke metingen (gedaan door 
R. Nairne) was de hoogte van den G.-Pasaman of Ophir, op 
Soematra, bepaald geworden; zij wordt door Marsden opgegeven 
als bedragende 15842 Eng. voet, terwijl zij inderdaad slechts 9000 
voet is. 
Bij al mijne hoogte-berekeningen, naar barometer-waarnemingen, 
li) Slechts die barometers, welke wijde bd en vange eran hebben, waarin 
el 
het niveau Rin het kwik met groote naau urigheid os nulpunt der schaal kan 
gebragt wo acht en geschikt tot het oen + van n hog metingen in de ede dpi 
aoe: — Haeren ntstaan er volge 
van het spoedig oepderen van het kwik in het k taand inde der walst ee 
bezwaren, welke echte Ees r Bern niel moder Kunnen voege worden, In de baro- 
meters van Engtefield, Ee se Gapi illaire SCEE een te 
grooten invloed ee terwijl de sns uit palmboo ans ve digd 
schappen bezit zich, naar gelang der meerdere of Binase Sevenikheid des dampkrings, 
verwijdt of nrden ten gevolge waarvan het niveau van het kwik of daalt of rijst. 
