99 
hal 
volharding bewonderen van hem, die in een tijd toen het reizen 
op Java, namelijk, van 1800 tot 1812, nog met zoo veel grootere 
zwarigheden gepaard ging dan thans, zulke volledige bouwstoifen 
voor zulk een veel omvattend werk verzamelde, voor een werk, dat, 
betrekkelijk Java, het eerste van dien aard mag genoemd worden. Th. 
Horsfield toch was de eerste natuurkundige , die zich een weg baande 
door de aloude bosschen van Java en tevens de cerste, die het 
eiland uit een: geographisch-geologisch oog gpunt heeft onderzocht 
en beschreven. — Uithoofde echter de kaart, met uitzondering der 
daaraan toegevoegde «mineralogische» kaart, niet door Horsfield 
zelven is uitgewerkt, maar de bouwstoffen, berigten, opnemingen 
van verscheidene reizigers, die verschillende deelen des eilands 
bezochten, op last van Raffles tot één geheel te zamen werden 
gevoegd, — al pasten die verschillende stukken allen niet even 
juist aan elkander, — zoo kon het niet anders, of er moesten fouten 
en onnaauwkeurigheden insluipen, zelfs ten opzigte van hooge 
kegelbergen, terwijl de bergachtige, neptunische landschappen der 
zuidelijke helft van Java slechts figuratief voorgesteld konden 
worden. 
Mijn eerste streven was derhalve om, op de grondslagen van 
den arbeid van Horsfield en Raffles, eene verbeterde positie-kaart 
der vulkanen van Java te ontwerpen. Met uitzondering van den 
Goenoeng-Poelasari, Karang en Moerio, beklom ik alle hooge berg- 
toppen van het eiland; behalve dat ik mij voorzien had van de 
instrumenten, benoodigd tot het doen van hoogte-metiugen , tot het 
bepalen van de drukking des dampkrings, van zijne temperatuur 
en zijne vochtigheid, had ik mij insgelijks aangeschaft een azimuth- 
compas, eene Smalkalder boussole, benevens een sextant, in plaats 
waarvan ik mij later bediende van een magnetischen theodolith, uit 
de werkplaats van Pistor en Martins. Ik nam peilingen naar alle her- 
kenbare punten , — natuurlijke signalen, — zoo wel in oorden aan de 
kust gelegen, in de dorpen van het binnenland „als ook op de toppen 
der kegelbergen zelven, wier spits toeloopende gedaante, wier 
scherp omgrensde kraterrand, — uithoofde van het groote aantal 
dergelijke bergen, die hoog in het luchtruim zigtbaar zijn, — 
mij bij dien arbeid van groote nuttigheid waren. Behalve eenige 
