dy 
101 
al 
zal worden gevoegd, in geval vóór dien tijd geen besluit zal zijn 
genomen ten opzigte van de publicatie der grootere kaart; mogt 
hiertoe echter worden overgegaan, dan meen ik de uitgave der 
kleine kaart als overtollig te mogen achten. In de memorie, tot 
die kaart behoorende, zal een uitvoerig verslag worden geleverd 
omtrent de bouwstoffen tot het zamenstellen derzelve gebezigd, 
zoo mede omtrent de methode bij de opnemingen gevolgd. 
Zeer opmerkenswaardig mag een verschijnsel worden geheeten, 
dat op Java wordt waargenomen, namelijk, de verbinding van 
verscheidene , van twee, drie, vier vulkanen tot ééne enkele rij , 
benevens de rigting waarin deze rijën zich uitstrekken, die niet 
evenwijdig met de lengte-rigting, de lengte as van het eiland, voort- 
loopen, maar deze in tegendeel onder een scheeven hoek snijden. 
Gelijk wij den lezer reeds vroeger hebben doen opmerken, is de 
lengte-uitgestrektheid van het eiland, zoo mede de reeks waarin de 
vulkanen, in het algemeen genomen, op elkander volgen , van de straat 
Soenda tot aan het eiland Bali, van het westen 124° ten noorden naar 
het oosten 124° ten zuiden gerigt. Van die vulkanen echter welke, door 
tusschenzadels aaneengeschakeld, onafgebrokene rijen vormen, zijn 
sommige rijen van het noordwesten naar het zuidoosten, anderen daar- 
entegen naar het zuiden 40° ten oosten gerigt, gelijk , bij voorbeeld , 
het geval is met de vulkaanrij des G.-Praoe, Sëndoro en Soembing ; 
allen hebben zij derhalve meer of min eene zuidoostelijke rigting en 
loopen zij bij gevolg evenwijdig met de bergketenen van het eiland 
Soematra, welks lengte-as insgelijks van het noordwesten naar het 
zuidoosten en welks grootste parallel-dal, in het middengedeelte 
des eilands gelegen, naar het zuiden 404° ten oosten is gerigt. 
Het verband, dat tusschen dezelven bestaat, zal nog duidelijker 
in het oog vallen, wanneer wij de onderlinge ligging beschouwen 
der vulkanen van Soematra, al mogen zij overigens minder dan 
die van Java aan ons bekend zijn; er worden aldaar insgelijks 
eenige vulkaanrijën gevonden, welke in eene dwarse of scheeve 
rigting met elkander vereenigd zijn, gelijk onder anderen het ge- 
val is met den G.-Singalang, Sagoe en Mérapi; deze vulkaanrijën 
zijn op Soematra van het westen 5° ten noorden naar het oosten 
5° ten zuiden gerigt,en loopen derhalve bijna evenwijdig ten op- 
Ed 
