105 
van Java en de zoo even genoemde Preanger Regentschappen een 
groot onderscheid waargenomen, en vormt hetzelve een scherp 
kontrast met de Batta-landen. 
Zien wij op Java eene menigte kegelbergen , die zich 9 à 11 
duizend voet hoog verheffen, uit wier geisoleerde toppen de dampen 
der kraters in het stille luchtruim worden opgestuwd, ontwaren 
wij daartusschen breede vlakten, die zich mijlen, ja, dagrei- 
zen ver uitstrekken, en waarin vele dezer kegelbergen als eilan- 
den in den oceaan zijn gelegen, nemen wij daarbij in aanmerking 
de geringe hoogte waarop deze vlakten zijn gelegen, die, niette- 
genstaande hare centrale ligging, in het midden van het eiland, 
ter naauwernood 200 à 250 vaet boven het niveau der zee rijzen, 
doch welke tot de vruchtbaarste cultuurlanden van het eiland be- 
hooren, waar rijst in Sawah’s wordt gebouwd; — wenden wij 
daarentegen onze blikken naar de Batta-landen,op Soematra, waar 
de hooge kegels meer en meer verdwijnen, waar het gansche land. 
of althans een zeer groot, centraal gedeelte er van, op veel 
grootere hoogte, dan zulks op Java het geval is, eene vlakke ge- 
daante aanneemt, tafellanden vormt, die in Noord-Tobah, in de 
nabijheid van het meer Aik-Daoe,ter hoogte van 4500 voet boven 
den spiegel der zee rijzen, — wanneer wij dit alles in aanmerking 
nemen , dan laat zich uit het onderscheid, dat wij in de gedaante en 
in de hoogte-ontwikkeling der beide landen waarnemen, — van 
het plateau van Tobah en der centraalvlakten van Java, bij voor- 
beeld, die van Madioen en Kèdiri, — het besluit opmaken , dat zij 
ook in alle andere opzigten van elkander afwijken, dat zij eene 
eigendommelijke natuur bezitten. 
Beide landen, zoo wel de laag-vlakten van Java als de hoog- 
vlakten van Tobah, zijn sedert vele eeuwen de voornaamste zetel 
van de bevolking dier eilanden, en het geboomte der oorspronkelijke 
wouden, welke deze vlakten eenmaal beschaduwden, is thans spoor- 
loos verdwenen. 
De vlakte van Zobah is in eene grasvlakte herschapen, in een 
weideveld voor paarden en runderen, dat zich onafzienbaar ver 
uitstrekt voor de blikken des reizigers; koel is de lucht, die men 
daar inademt, en gaarne verwijlt de Battaër in zijne hut bij het 
