105 
hen op den bodem der kanaalvormige plateaustroomen aangelegd. 
Op het plateau zelf bebouwen zij hoogstens een klein Gadoeng-veld 
(Convolvolus Batatas), terwijl zij de overige ruimte der gansche 
grasvlakte onaangeroerd laten; zij strekt ten lustperk aan paarden 
en runderen, met wier melk zij zich voeden en die zij slechts 
tegen den nacht binnen de palissaden hunner dorpen drijven , welke 
alsdan angstvallig weder gesloten worden. 
Het rooken van tabak uit lange, koperen pijpen mag bijna het 
eenige genot worden geheeten in hun eentoonig leven, dat zij in 
treurige afzondering slijten. 
Slechts dan wanneer de lang gekoesterde naijver tusschen de 
Radja’s in openbare vijandschap is ontvlamd, dan komt de Battaër 
met zijne naburen in aanraking, dan wordt leven en beweging op 
het hoogland bespeurd, dan is er krijg, — dan flikkeren de vlam- 
men boven den rook der brandende dorpen en wordt de hemel 
geverwd door een onheilspellenden gloed, dan kaatsen de echo's 
der bergwanden het rommelend geluid van trommel en gong-gong 
terug, wanneer een arme gevangene, aan een paal gebonden, tot 
afgrijsselijken maaltijd strekt aan zijne broederen. 
Deze menschen zijn vrij, niemand heerscht over hen, evenmin 
als zich boven de bergvlakte, door hen bewoond, andere hoogten 
verheffen, maar deze in tegendeel allerwege vrij en onbelemmerd 
nederblikt op het lager liggende land, dat haar omringt. Elk dorp 
is eene republiek , welker President zich Koning, Radja, noemt. 
Op Java bogen de inboorlingen vroeger hunne hoofden in het 
stof voor den eenigen wil hunner eigenmagtige Keizers. Slaafs 
gehoorzaamden zij hun minst bevel, gelijk zij zich zonder mor- 
ren aan het noodlot onderwerpen, wanneer dit uit de kraters der 
vulkanen, die zich tien duizend voet boven hunne woonstede ver- 
heffen, verwoesting en verderf over het land uitstort. Even gewillig 
gehoorzamen zij (hans aan de zachtere, meer billijke wetten der 
Indische regering; zij zijn niet vrij, gelijk de Battaër, maar zij 
zijn gelukkiger! — steeds vermeerdert het tal hunner bebouwde 
velden, de bloei van hun land stijgt immer hooger, de bevolking 
neemt van jaar tot jaar toe, welvaart en rijkdommen wassen aan , 
geene roofzuchtige benden doen de vlammen opgaan uit de hutten 
