106 
hunner dorpen, en wanneer ginds in Tobah het dreunend geschal 
der gong-gong’s slechts wordt gehoord bij de ijselijke viering der 
onmenschelijke feesten, zoo worden hier, in den stillen avond- 
stond, wanneer de adem van den wind geen blad meer doet rit- 
selen in Kokospalmen, noch andere vruchtboomen, de welluidende 
toonen gehoord van den gamelan, — koewé koewé bedekt de 
matten, die in het midden van het dorp op den grond zijn ge- 
spreid, ieder mag naderen , ieder wordt gastvrij genoodigd ‚en ouden 
en jongen, allen in feestgewaad gedost, stroomen naar de plaats 
om zich, onder vrolijk gekout, te verlustigen in het spel der dans- 
meisjes , der Ronggèng’s. 
Groot is de natuur in al hare werken. Eene enkele wijziging 
inden toestand eens lands , zoo als, b. v. ‚de oorspronkelijke ophef- 
_ fing eener uitgebreide streek tot eene hoogte van 5 à 4000 voet, 
heeft eene oneindige reeks van andere wijzigingen ten gevolge 
gehad, die zich niet slechts in de onbezielde, maar even zeer in 
de bezielde natuur openbaren. Doch dit innige verband , dat tusschen 
alle krachten der natuur bestaat, dien onderlingen zamenhang, welken 
wij tusschen alle verschijnselen waarnemen, die keten, welke alle 
deelen van het geschapene zaämverbindt, konden wij hier slechts 
met een paar trekken malen. Keeren wij ‚na deze korte uitweiding, 
terug tot de beschouwing van de gedaante van Java. 
Een gelijk onderscheid als wij opmerken in de hoogte van het 
gansche land, der basis, waarop de bergtoppen zich verheffen , 
in het aantal en in de verdeeling der kegelbergen op Java en op 
Soematra, even aanmerkelijk is het onderscheid , hetwelk wij tus- 
schen de beide eilanden ontwaren, wat betreft hunne dalen en 
de in de lengte uitgestrekte bergen, namelijk , der bergketenen. 
Soematra kenmerkt zich in zijne centrale streken door groote, 
kanaalvormige lengte-dalen, die vele mijlen lang zijn en ter weder- 
zijde worden begrensd door eene bergketen, benevens door vulkanen, 
die gewoonlijk uit den kam der ketèn zelve oprijzen en zich aan 
het oog voordoen als waren zij derzelver kegelvormige top. De 
bodems dier dalen zijn het, welke de schoonste gedeelten uitmaken 
van de landstreek der XIII kota’s, waarin het meer van Singkara 
ligt, van Race, Mandaëling, Angkola, ja, de hoogvlakten van 
