108 
gruis, dat uit de kraters der naburige vulkanen werd uitgebraakt, — 
in het plateau van Tobah geschiedde zulks door lagen van witten, 
plastischen thon. (1) Zeer opmerkenswaardig is het, dat de 
kanaalvormige kloven, met hare scherp afgesnedene randen, 
waardoor de plateaubeken van Sipirok en Tobah stroomen, zich 
in gelijken vorm aan het oog voordoen op Java, in het westelijke 
gedeelte van het plateau van Bandong, in Rongga. 
Even zeldzaam als op Java vlakke, hoog liggende dalbodems 
worden aangetroffen , even schaars vindt men op dit eiland twee- 
of verveelvoudigde, evenwijdig nevens elkander oprijzende berg- 
ketenen , welke ter grens strekken aan lengte-dalen , die eene gelijke 
rigling hebben als de ketenen en welk verschijnsel het ken- 
merk van Soematra mag worden geheeten. Het zijn dubbele 
verheffingsranden, en de dalen of hoogvlakten , welke zij insluiten, 
zijn splijtings-dalen. Gering is het getal van dergelijke dubbele 
bergketenen , dat Java bezit, en ook deze weinigen hebben slechts 
eene geringe uitgestrektheid en liggen allen binnen het gebied der 
tertiaire formatie. Tot deze soort behooren , namelijk, eenige 
takken van het Zuid-Sërajoe-gebergte in het regentschap Kéboemen , 
en de tusschen dezelven ingesloten liggende dalen, waardoor de 
Kali-Loök oelo en Loök kidang stroomen; wijders het Kéndëng- 
gebergte in het regentschap Koeningan, dat in eene oostelijke rig- 
ting tusschen den Tjërimai en den Sawal heenloopt en zich uitstrekt 
naar de zijde van den Slamat. Alhier ziet men eene dubbele 
opheffing van het tertiaire gebergte, waar tusschen een in de lengte 
uitgestrekt splijtings-dal wordt gevonden, dat ingesloten ligt tus- 
schen de breukranden van het zoo even genoemde gebergte; eene 
eruptieve centraalketen verdeelt dit dal in twee deelen, in eene 
noordwaarts gekeerde helft, waardoor de Tji-Pétak en in eene zui- 
(1) ete deze thon kan door de kraters van vulkanen, b. v., van den thans apen 
Dòlog-Dsaoet. die zich aan de zuidel lijke grens van Tobah ver dgn de den 
on Ene ebraakt zijn geworden, waardoor het voormalige meer Tobah beken 
geraa wepe de witte tuf, die zulk een groot gedeelte der residentie Blütsen pi is en ‚ter 
elke d 
produkte terwijl de bergketen ter 
wederzijde, uit steil buitenwaarts hellende Banned beste aan, mag m als een 
bewijs worden aangemerkt, wij hier eene formatie van eene jongere vee e 
het pede uit het water va een meer vóór ons hebben 
