151 
gebergteland Tanah-Oeroeng. Op de steilste, ontoegankelijkste jukken 
en toppen van dit gebergte hebben de Battaër, — beducht voor 
vijandelijken aanval, — hunne dorpen gesticht, die allen in natuur- 
lijke vestingen zijn herschapen, terwijl de schoone hoog-vlakte van 
Silantom, benevens het gansche zuidelijke gedeelte van het plateau 
van Tobah, — dagreizen ver, — verwoest en verlaten is. Hier en 
daar slechts, ter plaatse waar in voormaligen tijd een dorp stond , 
verheft zich een enkele verwilderde vruchtboom, als treurend 
over het lot van den ontvolkten bodem. 
Maleische roofbenden , aangevoerd door dweepzieke priesters, 
door de Padari’s, overstroomden dit land kort vóór en na 1850 en 
verwoestten het te vuur en te zwaard. Nadat zij het hadden 
verlaten, bleef de fakkel der tweedragt voortdurend branden tus- 
schen de kleine staten, die aan het verdelgend zwaard des vijands 
waren ontkomen. Sommige Radja’s hadden den Islam omhelsd, 
anderen daarentegen waren getrouw gebleven aan hunne voorva- 
derlijke godsdienst, aan het geloof aan goede geesten (Soemangot’s) 
en duivels (Begoe’s); hierdoor ontstond scheuring tusschen hen en 
een burgerkrijg, die tot op den huidigen dag voortduurt, heeft 
de laatste hand gelegd aan het verwoestingswerk, door den vijand 
aangevangen. 
Dit is de reden, dat men dagen lang deze schoone, vruchtbare 
hoog-vlakten kan doorreizen, zonder eene enkele hut te ontwaren , 
zonder het geluid eener menschelijke stem te vernemen. Een bang 
gevoel van verlatenheid maakt zich meester van het gemoed des 
wandelaars , wanneer hij in deze streek, thans eenzaam en ontvolkt 
door der menschen woede en misdrijf, des daags geen ander ge- 
luid hoort dan het ruischen van den wind door de dennenwouden 
des Dòlog-Kadjoran en des nachts de doodsche stilte niet hoort 
afbreken door het geblaf van een hond, dien trouwen begeleider 
des menschen over de gansche oppervlakte des aardbols. Slechts 
het gekras van uilen en het klappen der Caprimulgi treft zijn oor , 
wanneer hij nederzit bij het-smeulende wachtvuur onder Doerén- 
en Kémiriboomen, wier schaduwen vroeger de hutten van een 
dorp overdekten. 
Hoe vele duizenden van Europeërs zouden hier in dit koele kli- 
