148 
V. HOOFDTREKKEN DER GEDAANTE VAN JAVA, 
beschouwd in de zonen van O, 100, 500, 1000, 2000, 2506 à 
5000, 6000 en 9000 à 10000 woef. 
Geen middel is beter geschikt om , in korte oogenblikken , een 
helder denkbeeld te verkrijgen van de eigenaardige gedaante en 
betrekkelijke grootte der land- en bergmassa’s, waaruit Java be- 
staat, dan door het eiland hypothetisch te doen zinken onder den 
spiegel der zee, waaruit het, — zulks is aan geen twijfel onder- 
hevig, — te voorschijn trad; doch het rees niet overal te gelijker tijd 
opwaarts, maar door menigwerf herhaalde opheffingen , die elkander 
_na ongelijke tusschenpoozen van rust opvolgden en zich nu eens 
over groote deelen des eilands uitstrekten, dan weder binnen 
enger grenzen beperkten. Het is hier de plaats niet om te onder- 
zoeken of deze afzonderlijke opheffingen van lieverlede plaats gre- 
pen, dan wel of zulks plotseling geschiedde, of „bij voorbeeld , een 
gedeelte van het laagsgewijs gevormde gebergte door een enkelen 
stoot werd opgeheven tot eene 5000 voet hooge bergketen. Wij 
beschouwen de opdrijving als geschied, en laten het eiland hypo- 
thetisch weder dalen beneden den spiegel der zee, ten einde ons 
eene duidelijke voorstelling zijner gedaante te verschaffen. 
Die daling zullen wij trapsgewijs doen plaats hebben, van 100 
tot 100, of van 500 tot 500 voet; telkens zullen wij het eiland 
gedurende eenigen tijd doen stil staan, ten einde na te gaan , 
welke deelen, — hetzij vlakten of bergen , alsdan door de wateren 
der zee zijn bedolven, en welke zich boven haren spiegel verheffen. 
Een zeer leerrijke arbeid zou het mogen genoemd worden , in- 
dien van elke trapsgewijze daling eene kaart werd ontworpen , 
waarop slechts de omtrek der kusten behoefde aangewezen te 
worden van dat gedeelte des lands, hetwelk alsdan nog boven den 
