206 
die een zwaren, ligt uitdroogenden, harden, ijzerhoudenden klei- 
bodem hadden, terwijl het aan het vellen van wouden door de 
bijl moet worden toegeschreven, dat deze grassoort thans ook op 
een vruchtbaren, lossen bodem en aan berghellingen boven de 
zone van 2000 voet wordt aangetroffen , en deze toestand is geboren 
gewórden doordien het gras de plaats heeft ingenomen van gevelde 
wouden, of van vroeger bebouwde , doch later verwoeste , weder ver- 
latene velden. In noordelijk Soematra en vooral in de Batta-landen, 
die door krijg werden verwoest, zijn gras-woestijnen ontstaan, 
die in hare vreesselijke eentoonigheid alles heinde en verre, vlakten , 
berg en dal met een witachtig groen kleed hebben overtogen. De 
geschiedenis leert ons, dat ook op Java voorbeelden voorhanden 
zijn van landstreken, wier plantaardig bekleedsel dergelijke ver- 
anderingen heeft ondergaan, ten gevolge waarvan zij eene andere 
physiognomie hebben verkregen dan zij vroeger bezaten. Tot 
staving van het zoo even vermelde zij het mij vergund alhier 
een paar voorbeelden aan te halen. 
Toen Fr. van Boekuorp op den 21sten October, 1785, den G.- 
Mérbaboe langs zijne noordelijke helling beklom, (1) voerde zijn 
weg hem door schaduwrijke, hoogstammige wouden, die het 
uitzigt naar alle zijden belemmerden, zoodat hij zich van het kom- 
pas moest bedienen om zijn togt te kunnen voortzetten. Toen ik 
den berg in 1856 voor de eerste maal beklom, waren 50 jaren 
sedert dien tijd verloopen. Alang alang heeft thans de plaats inge- 
nomen der voormalige wouden, terwijl in de hoogste zonen 
Festuca nubigena en eenige andere grassoorten worden gevonden. 
Kaal, zonder eenig gehoomte verheft zich daar vóór ons de berg, 
wiens hoogste top 9590 voel boven den spiegel der zee rijst ; slechts 
gras, en hier en daar een enkele struik, dekt zijne oppervlakte, 
en niet dan op ver van elkander verwijderde plaatsen wordt, 
tot op eene hoogte van 7500 voet, een gering aantal velden aan- 
getroffen, waar groenten worden geteeld. Maar nog minder 
geboomte wordt er gevonden op den G.-Séndoro en Soembing, 
(1) Verh. v. h. Batav. Genootsch. VI. p. 10—13. 
