210 
snel, dat het schoon houden van den bodem aan de inboorlingen, 
bij den weligen groei van dit onkruid, meer moeite verschafte 
dan alle andere arbeid, die tot het in stand houden der koflijtui- 
nen werd vereischt. Op eene oppervlakte ter grootte van 56 [] voet 
telde ik 2412 verschillende individuën van beiderlei soort, die nevens 
en door elkander groeiden; naar dien maatstaf berekend, zouden 
er op eene vlakte, die 2 minuten lang en breed was, meer dan 
8700 millioen worden gevonden. Het laat zich moeijelijk verklaren 
van waar het zaad dier plantjes zoo eensklaps was gekomen, die 
gewoonlijk in lager gelegene streken, doch stellig niet in de hoogere 
zonen worden aangetroffen, en welke de reden mag zijn, dat zij 
zich slechts ontwikkelden en zoo talrijk te voorschijn kwamen op 
den bodem, waarop vroeger wouden hadden gestaan en die nu door 
de zon werd beschenen, terwijl zij daarentegen in de schaduw 
van het nog ongeschonden gebleven gedeelte dier wouden volstrekt 
niet opwiessen. E 
Minder talrijk zijn de voorbeelden op Java, dat eene vroeger 
bebouwde streek terugkeert tot haren oorspronkelijken toe- 
stand, dat zij, namelijk, op nieuw met wouden wordt be- 
dekt. — Het plateau van Diëng, benevens zijne omstreken, 
was eenmaal bebouwd en werd. bewoond. Hiervan getuigen de 
ruïnen van menigvuldige tempels en van andere steenen gebou- 
wen , die aldaar worden gevonden. Het is waarschijnlijk te achten , 
dat zij omstreeks het jaar 1500 werden gesticht. Later wiessen op 
dezelfde plaats wederom wouden van hooggroeijend geboomte, 
wier ontzaggelijk dikke stammen zelfs in de voegen der muren en 
op de tinnen der tempelen hebben wortel geschoten. Eerst ten jare 
1828 werden deze wouden op nieuw — ten tweede male — ge- 
veld, toen een aantal Javanen zich in het hooggebergte neder- 
zettede om het gevaar te ontvlieden van den bloedigen krijg, die 
door de bewoners van het diepland werd gevoerd; de bevolking dezer 
oorden heeft thans iets eigendommelijks , en houdt zich hoofdzakelijk 
bezig met den aanbouw van tabak en kool. 
Toen Corneris Hourman van den 22sten tot den 24sten Januarij, 
1597, voor Balaboean of Balambangan voor anker lag, waar- 
