211 
schijnlijk op eenigen afstand ten noorden van de Pampangbaai, 
dat is, ten zuiden van het tegenwoordige Banjoe wangi, stond dat 
rijk, waarvan de hoofdstad een gelijken naam had, nog op een 
hoogen trap van bloei. (1) Gelijk thans nog op Bali het geval 
is, beleden de bewoners dier streken destijds de Siwa-leer. De 
muren, welke de hoofdstad omringden, hadden eene groote uit- 
gestrektheid en de Koning met zijn gevolg leefde nog in de vol- 
heid zijner Indische pracht. Een tal van krijgers stond gereed 
om zijne onafhankelijkheid te verdedigen tegen den Koning van 
Pasoeroean, die de nieuwe, Mohammedaansche godsdienst had 
ombhelsd en een vasal van den Soesoehoenan van Mataram was. 
Ondersteund door zijne geloofsgenooten op Bali, schijnt de vorst 
van Balaboean zich lang tegen de heerschappij des laatsten verzet 
en meer de bevelen gehoorzaamd te hebben van den Opperkoning 
van Bali, den Dewa-Agoeng, dan van den Keizer van Java. De 
talrijke bevolking, de welvaart, die de eerste reizigers alom ont- 
waarden, dit alles is niet denkbaar, zonder daarbij uit te gaan 
van de veronderstelling, dat de bodem des lands destijds aller- 
wege was bebouwd , zonder aan te nemen , dat het gansche vlakland, 
te rekenen van het tegenwoordige Banjoe wangi zuidwaarts heen 
tot aan de kalkachtige bergen, die aan de kust oprijzen en ten 
westen er van tot aan het punt waar deze kalkbergen zich met 
den zacht glooijenden voet der vulkanische kegelbergen vereenigen, 
dat dit gansche vlakland met Sawah’s was bedekt. Honderd jaren 
later spreekt Valentijn (2) nog met roem van de Koninklijke 
pracht van het hof van Balaboean — dat hij Balambuan heet — 
en van de tien duizend huisgezinnen, die in de hoofdstad alléén 
werden gevonden, behalve de menigte dorpen, welke in de om- 
streken der stad lagen. Naar het schijnt, zag dit land slechts van 
lieverlede zijne voormalige welvaart kwijnen. Toen ten jare 1765 
(naar het verhaal van Valentijn l.c.) de eerste militaire expeditie 
der Nederlanders aldaar aanlandde — zij vestigde zich eerst te 
Banjoe alit, later aan de Pampangbaai en niet vóór 1777 werd 
(1) Zie Historie van Indiën, waer inne verhaelt is de avontuere die de Hollandtsche 
schepen bejegent zijn, euz. Amstelredam , 1609, bladz. 50 en volgenden. Dit is de beste 
en volledigste der verschillende uitg van d ste reis der Nederlanders naar Oost-Indië. 
(2) Oud en Nieuw Oost-Indië, deel IV. bladz. 5152. 
