215 
heeren van der Wijck, Generaal-Majoor, en P. J. Maier, Apo- 
thecar der ste klasse, dergelijke waarnemingen gedurende lange- 
ren tijd hebben voortgezet. Waar eene nadere toelichting noodig 
mogt schijnen omtrent de medegedeelde resultaten en de wijze, 
waarop zij verkregen werden, zal ik dit, in den loop der verhan- 
deling doen in Nota's, die ter behoorlijker plaatse zullen worden 
bijgevoegd. De opgaven nopens de drukking der lucht zijn ge- 
reduceerd geworden op het nulpunt der temperatuur van het 
kwikzilver. De opgegevene gemiddelde temperatuur is de stabile 
warmte des bodems, die, naar gelang der verschillende hoedanig- 
heid des bodems, 2 à 3 voet beneden den beganen grond wordt 
aangetroffen en, gelijk de ervaring ook op Java heeft bewezen, 
geheel overeenkomt met den gemiddelden jaarlijkschen warmte- 
graad der lucht van het oord, alwaar de waarneming is geschied. 
Te Péngalengan, dat op eene hoogte van 4400 voet boven den 
spiegel der zee ligt, werden dergelijke waarnemingen bijna ge- 
durende een gansch jaar voortgezet; in vele andere oorden werden 
zij in verschillende jaargetijden, in de verschillende zonen van het 
zeestrand af tot op eene hoogte van 10000 voet herhaald. Volgens 
deze waarnemingen geeft de stabile warmte des bodems, gemeten 
door middel van een thermometer , die in eene naauwe en van boven 
goed geslotene opening is geplaatst , een veel zekerder middel aan 
de hand ter beoordeeling van de gemiddelde temperatuur van een 
oord, dan E waarnemingen in de lucht, op welke laatstgenoemden 
de plaatselijke ligging van het punt waar de thermometer hangt 
en de bijzondere gesteldheid van het omringende terrein een grooten 
invloed uitoefenen. (1) 
Verstout ik mij dan om, met mijne zwakke hand, de pen te 
voeren, die het beeld zal ontwerpen eener tropische natuur, ge- 
lijk Java kenmerkt, — waarvan de diepte niet gepeild, noch 
(1) Reeds voor geruimen tijd had ik het voornemen opgevat de thermo-psychro- en 
barometer-waarnemingen , door mij binnen een tijdsverloop van 12 jaren op Java en Soe- 
«Bijdrage tot de Klimatographie» dezer landen, waarin veie zeer boeijende en hoogst 
belangrijke punten voorkomen. Eene naauwkeurige bearbeiding echter van dergelijke waar- 
nemingen kost veel tijd, en deze heeft mij tot heden ontbroken. 
