te 
te 
ml 
Eerste zone Kultuur. 
VELDKULTUUR. 
Onder het aantal PLANTEN, WELKE TOT VOEDSEL WORDEN GE- 
BRUIKT EN MEELSTOF OPLEVEREN , en die, uithoofde zij tot de gras- 
soorten of tot de kleine, meestal heesterachtige planten behooren, bij 
voorkeur op den akker, d. í., in grooten getale vereenigd worden aan- 
gebouwd, dient eene eerste plaats te worden ingeruimd aan de rijst, 
Padi, «… Paré: Oryza sativa L.; de zaadkorrel dezer plant strekt 
in eene veel hoogere mate tot het voornaamste voedingsmiddel der 
inboorlingen, ja, zelfs der Europeërs in Oost-Indië, dan in Europa 
het geval is met de rogge en de tarw. Is de korrel van zijn hulsel 
ontdaan, dan wordt hij Bras geheeten, gekookt noemt men hem 
Nasi. In dat gedeelte der bergachtige streken, waar geen water 
kan worden heengeleid, wordt de rijst op het drooge veld aange- 
bouwd, hetzij op regelmatig hearbeide akkers: Tipar, hetzij op 
den bodem waar kort te voren wouden hebben gestaan, die geveld 
en verbrand zijn geworden; ieder jaar worden nieuwe stukken 
gronds hiertoe gebezigd, die men Gagah of Oema heet, — het 
grootste gedeelte wordt echter aangebouwd op kunstmatig onder 
water gezette velden: Sawah, die verre weg het grootste gedeelte 
der noordelijke alluviaal-vlakten, zoo mede de uitgestrekte centraal- 
vlakten des eilands bedekken en hier en daar aan zacht glooijende 
berghellingen ter hoogte van 2, ja, van 5000 voet worden ge- 
vonden. Alsdan is de gansche bodem in terrassen herschapen, die 
even als de banken eens amphitheaters boven elkander oprijzen 
en omgeven zijn door een rand of dam; — dan ziet men het water, 
dat die velden bedekt, door spleten of voren, die in de kruin van 
den dam zijn gemaakt, benedenwaarts stroomen, kleine watervallen 
vormen, die van den eenen trap op den anderen 2, 5, ja, 5 voet 
lager neêrstorten. Het maïs, Djagong : Zea Mays 1, wordt op Java 
niet zoo algemeen en dan slechts op een akker van geringere uit- 
gestrektheid aangebouwd; het wordt echter nog in de volgende 
zone allerwege tot op eene hoogte van meer dan 4000 voet aan- 
