Eerste zone, 262 Tweede gebied, 
Pandan-soorten (Pandaneae), (1) met hunne lange, smalle bladeren, 
die digt bijeen worden gevonden aan het boveneind van den stam 
en aan de weinige vorksgewijs verdeelde takken, waaraan zij , nog 
jong zijnde, opwaarts groeijen, doch oud geworden zich naar 
alle rigtingen in de breedte uitstrekken en wier zonderlinge 
gestalte den dorren zandgrond der kusten versiert; zij wassen 
echter niet slechts op een dergelijken bodem, maar insgelijks op 
een rotsachtig strand, en voornamelijk waar de kust uit kalksteen 
bestaat. In de gaten en holen, welke een dergelijke kalkbodem 
in grooter aantal bezit dan eene andere gesteentesoort, dringen 
de wortelen der Pandan-boomen. Eenige soorten wassen slechts 
op een rotsgrond, anderen, hoewel hun getal zeer gering is, 
worden dieper landwaarts in aangetroffen in de wouden, alwaar 
wij die soorten later in oogenschouw zullen nemen. Het veelvul- 
digst echter worden gevonden Arasas lëtik s. en Arasasgëdé: 
Pandanus humilis en caricosus Rumph. — Pandan laoet lëtik: 
Marquartia leucantha Hassk. en Pandari laoet gëdé : Marquartia 
globosa. Hassk., waarvan de stam niet slechts aan het boveneind, 
maar evenzeer van onderen, aan het worteleind gaffelvormig is 
verdeeld. Bij het beschouwen van de stammen dezer boomen, die, 
naar gelang zij den bodem meer naderen, zich vorksgewijs in 
een grooter aantal takken verdeelen, brengt men zich de gestalte 
voor den geest der Rhizophoren, welke op straalvormige stelten 
groeijen. Des te grooter daarentegen is de verscheidenheid, 
die het loofgewelf der Pandaneën aanbiedt. De bladeren, die in 
(1 Drie Pandan--soorten, die in tuinen, in de omstreken van eran ‚ in hagen vroren 
aangeplant, heb ik reeds vroeger op bladz. 232 Ene biest md. Met uitzondering van Pan- 
en n. Ì 
danus- S, zij insgelijks in het wild aan de kusten aangetroffen. Buitendien 
lik nog 6 andere soorten o men, di e kl6t groeijen , benevens eene zevende en 
eene achtste soort, n de wouden der binnenlanden word: den; het he 
aantal er van klimt pane ed tot 11 soorten, waa r er twee worden aangetroffen, die 
SC rden dat er op Java nog 
soorten in het wild Eros ‚ die echter niet door mij zijn onderzocht, uithoofde andere 
werkzaamheden mij daartoë ‘geen erpen ea eenden, Even als het geval is met 
de Musa-soorten, zoo heerscht in de bestem gd ndaneae En de” Java voorkomen, 
pe zen bna en toch zijn zij ob: eat) hebben ĳ eene keen ge rdige 
is me 
ouder dien zij hebben bereikt; EE behooren onderzocht, beschreven en afgebeeld 
te era ter plaatse , waar. a opw: 
