Eerste zone. 558 Twaalfde gebied. 
rica p. Dietr., en Onjé laka s.: A. pallida p. pietr., Ladja s. : Alpi- 
nia Blumei p.Dietz., benevens Saba bérëm s. : Canna coccinea Ait. 
en speciosa Ker. — Wilde Pisang, s Tjoe oetan: Musa sp., 
groeit meerendeels in kleine groepen op dergelijke schaduwrijke 
plekken van het woud, waar het lichte, witachtige groen zijner 
groote, fladderende bladeren eenige afwisseling geeft aan den alge- 
meenen toon. Het groen der Pandan-bladeren gelijkt veel op dat 
van den Pisang, doch is iets donkerder van tint; van dit geslacht 
vinden wij hier en daar afzonderlijk in het woud Pandan rampé: 
Pandanus latifolius Rumph., en Pandan tikar of s Samak : Pan- 
danus Samak mass. Een aantal Urticeën-struiken worden meer 
bijzonder aan den zoom dezer wouden, zeldzamer in het vochtige, 
binnenste gedeelte er van aangetroffen, die in de volgende zone 
door andere soorten in grooter aantal zijn vertegenwoordigd , doch 
aldaar bij voorkeur in het schaduwrijkste gedeelte der wouden 
groeijen; het zijn allen 4 à 6 voet hooge struiken, die allerwege 
in het oog vallen door hunne sterk geaderde, aan de onderzijde ge- 
woonlijk viltachtige, witkleurige of geheel witte bladeren. Tot die 
soorten behooren in deze zone voornamelijk Boehmeria odontophylla 
Mig. , B. sanguinea Hassk. en anderen, — de Ramé of këpirit der 
inboorlingen, die uit de vezelen van den bast dezer plant eene 
soort van vlas bereiden, waarvan garen wordt gesponnen tot het 
breijen van vischnetten. (Zie Kultuur, bladz. 240.) 
Kleinere gewassen en lianen. Ter plaatse waar de stam- 
men der vroeger genoemde struiken en boomen een plekje van 
den bodem des wouds onbedekt laten, daar vindt men dikke bed- 
dingen van eene menigte varenkruiden, waaronder men vooral de 
groote Polypodium longissimum Bi opmerkt; daar kruipt Daon 
génding: Nepenthes phyllamphora wind. , in het rond, in welks 
bladbuizen (Génding, d. í., waterkruik), naar het zeggen der Java- 
nen, — dat echter geheel en al onjuist is, — kleine kreeften zich 
ophouden ; daar ontwikkelt zich Proet : Balanophora alutacea Jangh. , 
op de wortelen der vijgenboomen , daar strekken de houtachtige sten- 
gels van vele Cissus-soorten, alvorens zij zich weder opheffen naar 
de toppen van het omringende geboomte, gedurende hunnen loop door 
de beddingen van varens en kruidachtige planten , waar tusschen zij 
