T weede zone. 512 Klimaat. 
een gebied, ja, van eene gansche zone een bijzonder karakter 
wordt bijgezet; hierdoor ontstaat het ruige bekleedsel, hetwelk het 
geboomte van de wouden der derde zone alom bedekt, gevormd door 
de pseudo-parasietplanten, als korstmossen, blad- en loofmossen, 
varensoorten en Orchideën, weshalve de vochtigheidstoestand der 
lucht in eene hooge mate onze aandacht verdient. Moeijelijk is 
het echter zulks in breede trekken te schilderen, die algemeen van 
toepassing mogen geacht worden. 
Vooreerst dient hier te worden aangemerkt, dat de meteorolo- 
gische verschijnselen op Java in de 2de, 5de en 4de zone, op eene 
hoogte van 2, 44, 74 en 10 duizend voet tot heden niet gedurende 
een zoo langen tijd en met die methodieke naauwkeurigheid zijn 
waargenomen als zulks in de nabijheid der kust van dit eiland , 
te Weltevreden , is geschied door den heer P. J. Maier (zie Noot 1) — 
ik heb, wel is waar, op de verschillende hoogten , door ons vroeger 
vermeld, psychrometer-waarnemingen gedaan, doch deze werden , 
wat betreft afzonderlijke plaatsen tot de beide middenste zonen 
behoorende, hoogstens gedurende eenige maanden voortgezet, en, 
wat betreft de bovenste zone, slechts gedurende eenige weinige 
weken gedaan, dewijl ik tot het doen van geologische en andere 
onderzoekingen gedurig van plaats moest veranderen; ten andere 
is uit de waarnemingen, die ik in verschillende jaargetijden op 
die plaatsen heb gedaan, welke herhaaldelijk door mij werden 
bezocht, ten duidelijkste gebleken, dat er aldaar eene groote afwis- 
seling bestaat in de mate van vochtigheid des dampkrings, gelijk 
onder anderen het geval was op den G.-Mandala wangi in de maan- 
den Januarij, April, Julij en October. Was het mogelijk uit derge- 
lijke waarnemingen, die, wel is waar, slechts gedurende korten tijd 
voortgezet, echter in verschillende jaargetijden herhaald werden , 
de gemiddelde drakking der lucht in de verschillende zonen bij 
benadering te berekenen, uithoofde er een geringer verschil bestaat 
in de jaarlijksche veranderingen van de drukking der lucht ; mogt 
het doenlijk zijn om de gemiddelde temperatuur aan de grenzen 
der verschillende zonen bij benadering te bepalen, uithoofde de 
standvastige warmte des bodems mij daarbij ter hulpe kwam; 
veel moeijelijker is het uit dergelijke afgebrokene waarnemingen 
