el 
il 
wan 
Tweede zone. Klimaat. 
naar gelang men verder oostwaarts komt en bereikt haar toppunt 
in dat gedeelte, hetwelk zich oostwaarts uitstrekt van Kédiri; dit 
verschijnsel staat in een naauw, genetisch verband — a met de bij- 
zondere gedaante des lands, met den smallen , geïsoleerden kegel- 
vorm der bergen en de grootere uitgestrektheid , welke het lage 
vlakland aldaar bezit, — b met de zandige hoedanigheid des bo- 
dems, want wijd uitgestrekte landstreken zijn aldaar met vulka- 
nisch zand overstelpt geworden en — ec met de plantbekleeding des 
bodems , de bijzondere hoedanigheid der wouden, die de berghellingen 
beschaduwen. Wat betreft het laatste punt, ten dezen opzigte mag 
als zeker worden aangenomen, dat de kultuur een aanmerkelijken, 
ja, een grooten invloed heeft uitgeoefend op het klimaat, hetwelk 
drooger is geworden door het vellen der vroeger aanwezige wouden; 
doch de oorspronkelijke aldaar door de natuur ontwikkelde planten, 
woudboomen, die een wederkeerigen invloed op het klimaat uit- 
oefenen, waren de zoodanigen, welke een droogen bodem , een droog 
klimaat beminnen, dat strekken kan om hunnen wasdom te bevor- 
deren, doch waaraan zij van hunne zijde geene grootere mate van 
vochtigheid kunnen mededeelen. Ik bedoel de Casuarina-wouden , 
die zulk een scherp kontrast vormen met de vochtige, schaduwrijke 
loofwouden der Soenda-landen en welke alle bergen van Oost- 
Java bedekken. (De lezer vergelijke hiermede de Ile afdeeling, 
bladz. 949.) 
Ten einde tot eene voldoende kennis nopens de mate van voch- 
tigheid des dampkrings op Java te geraken, is het volstrekt nood- 
zakelijk : 1°. dat waarnemingen ten dezen opzigte op eene en 
dezelfde plaats minstens gedurende één jaar worden voortgezet, 
ten einde op die wijze in staat te geraken om, — al is het ook 
dan nog slechts bij benadering, — de veranderingen te leeren 
kennen, welke in de verschillende maanden des jaars plaats grij- 
pen met betrekking tot de mate van vochtigheid in den dampkring 
aanwezig en de hoegrootheid der afwijkingen te bepalen; — 20. 
dat er niet slechts onderscheid wordt gemaakt tusschen Oost- en 
West-Java, maar 5e. insgelijks tusschen verschillende oorden in 
deze beide groote afdeelingen van het eiland gelegen, en zulks 
naar gelang zij al of niet met oorspronkelijke wouden bedekt zijn, 
