Tweede zone. 577 Klimaat. 
west-moesson zijne volle kracht niet uit ter hoogte van 5000 voet, 
waait hij aldaar slechts van tijd tot tijd, terwijl menigwerf gedu- 
rende verscheidene dagen of weken de zuidoost-passaat de overhand 
verkrijgt. Uithoofde de laatstgenoemde wind in de hoogere lucht- 
lagen niet slechts van Java, maar van dezen aardgordel in het 
algemeen het gansche jaar door bestendig waait, zoo volgt daaruit , 
dat de passaat-wind reeds in de bovenste helft dezer zone de over- 
hand begint te verkrijgen en dat tevens het onderscheid tusschen 
de jaargetijden — tusschen den zoogenaamden droogen- en den 
regenmoesson — steeds geringer wordt, naar mate men hooger 
stijgt. De dagelijksche afwisselingen, die plaats grijpen in den 
dampkring dezer zone, de veranderingen, welke zich elken dag 
en elken nacht op nieuw herhalen, worden daarentegen des te 
grooter, ja, dit is zelfs in de volgende zone in nog ruimere mate 
het geval. Zij behooren tot de eigendommelijkheden van het kli- 
maat dezer zone, welks voornaamste verschijnselen wij hier nader 
in oogenschouw zullen nemen. — De opmerking zoo even door 
mij medegedeeld, dat, namelijk, de west- (of noordwest-) moesson- 
wind zijn invloed niet hooger doet gevoelen dan tot op eene hoogte 
van 5000 voet, steunt op de uitkomsten, verkregen door middel 
van talrijke waarnemingen en mag, als gemiddeld resultaat be- 
schouwd, volkomen juist worden geacht. Op dezen algemeenen 
regel komen echter uitzonderingen voor. Wanneer in het diep- 
land een zeer hevige westewind waait, dan deelt zich de invloed 
van de oostwaarts stroomende beweging der lucht menigwerf 
mede aan lagen des dampkrings, die zich hooger dan 5000 voet 
boven den spiegel der zee bevinden, ja, aan de westwaarts of 
noordwestwaarts gekeerde hellingen der kegelbergen stijgt de 
vochtige luchtstroom in eene schuine rigting somtijds zoo hoog, 
dat hij de overhand verkrijgt boven den zuidoost-passaat en zelfs 
nog over de kruin van 9 à 9! duizend voet hooge bergen blaast. 
Nadat hij de toppen dezer bergen gedurende een halven, hoog- 
stens gedurende een ganschen dag in een dikken nevel heeft ge- 
huld, maakt hij weder plaats voor den oostewind met helderen 
hemel, welken wind hij op deze hoogte slechts zelden en dan 
slechts gedurende een korten tijd kan verdringen. Deze kortston- 
