Tweede zone. 578 Klimaat. 
dige afwijkingen daargelaten, die slechts gedurende enkele dagen 
des jaars plaats grijpen, ziet men overigens de dampwolken der 
vulkanen door den oostewind bestendig naar het westen voort- 
stuwen. (Op dit verschijnsel zullen wij in de volgende zone nader 
terugkomen.) Uitgestrekte hoogvlakten, gelijk dat van Bandong, 
hetwelk meer dan 2000 voet boven den spiegel der zee rijst, en 
het daaraan grenzende plateau van Péngalengan, dat meer dan 
4000 voet daar boven gelegen is, kunnen een grooten, plaatse- 
“lijken invloed uitoefenen op de hoogte, waarop de wolken in den 
dampkring zweven, door den verhoogden graad van warmte, welke 
zich op dezelven ontwikkelt en die zij uitstralen. Gedurende de 
regenachtigste maanden des jaars heb ik te Péngalengan den weste- 
lijken luchtstroom, die de zwaarste regenwolken voortstuwde, 
weken lang op eene hoogte van 54 à 7 duizend voet zien waaijen. 
Uithoofde de hoogte der omliggende bergen, wier toppen tot in de 
wolkenlaag reikten, mij bekend was, zag ik mij in staat gesteld de 
hoogte te bepalen, waarop de wolken in den dampkring werden 
gehouden. Onder de eigendommelijkheden van het klimaat der 
tweede zone verdienen vooral de navolgenden te worden vermeld. 
go. De tijd van den dag, waarop de warmte haren hoog- 
sten graad bereikt, is in deze zone aan groolere verandering 
onderhevig dan het geval is in de eerste zone, maar hij valt alge- 
meen genomen vroeger in dan het geval is in de laatstgenoemde. 
Het tijdstip, waarop zulks geschiedt, hangt af van het vroeger ver- 
zadigen der lucht met waterdamp, — van het vormen van wolken. 
De gansche hoeveelheid waterdamp, welke met de loodregt oprijzende 
lachtstroomen uit de onder water staande rijstvelden der heete vlak- 
ten opstijgt, wordt door de heerschende winden, — den zeewind, 
den oostpassaat-wind, — tegen de koelere hellingen der bergen 
gedreven, waar deze dampen zich sneller tot wolken en nevel ver- 
dikken, vooral indien deze berghellingen op zich zelven reeds 
vochtig, dat is, met wouden bedekt zijn, dan het geval is in de 
even hooge luchtlagen, welke op de heete vlakten rusten. Uit dien 
hoofde zijn de hellingen dezer bergen ter hoogte van 4 à 7 duizend 
voet gewoonlijk reeds omstreeks 12, 11, ja, somtijds van 10 ure 
af in digte wolken gehuld, terwijl daarentegen de omringende 
