il 
Tweede zone. 58 Klimaat. 
Uit dit vergelijkend overzigt blijkt, 1o. dat het verschil tus- 
schen de temperatuur van dag en nacht het grootst is in zandige, 
niet met wouden bedekte streken van het heete diepland en binnen 
het verloop van één etmaal kan klimmen tot 15,4° R‚— 2o. dat 
het verschil in de tweede en derde zone op opene, niet met 
wouden bedekte plekken minstens even groot is als in de niet 
zandige alluviaal-vlakte van Batavia en ‚op de horizontale hoog- 
vlakten dezer zone, zelfs grooter is en wel voornamelijk gedurende 
de heldere, drooge maanden des jaars na stille nachten, ja, het 
verschil klimt alsdan hooger dan ooit wordt waargenomen in de 
vlakke dieplanden; in het Diëng-gebergte bedroeg het eenmaal 
15,8° R. — 5e. Op grootere hoogte boven 6000 voet schijnt het 
verschil tusschen de temperatuur van dag en nacht weder af te 
nemen, hetgeen ongetwijfeld moet worden toegeschreven aan den 
geringen omvang der bergtoppen, aan het steeds kleiner worden 
der massa van den vasten bodem en het afwezen van warmte 
uitstralende vlakten. De gedane waarnemingen in deze hoog ge- 
legene zone op Java zijn echter te gering in getal om, op grond 
van het daaruit verkregen resultaat, uitspraak omtrent dit punt 
te kunnen doen. (1) 
&o, Ten gevolge van deze grootere, nachtelijke verkoeling des 
bodems en der luchtlagen, welke er het naastbij zijn gelegen, 
ontstaat de nevel, die alle vlakke, horizontaal uitgebreide en niet 
met geboomte beschaduwde streken dezer zone gedurende de 
tweede helft van den nacht tot aan- of korten tijd na zonsop- 
gang bedekt. Naar gelang deze grasvlakten, deze ten deele met 
Sawah’s en andere bebouwde velden bedekte plateaux, gedurende 
den loop des dags veel sterker door de zonnestralen worden 
verwarmd dan de steile hellingen van bergen — waar de lucht- 
lagen in eene voortdurende beweging worden gehouden , uithoofde 
steeds koelere luchtmassa’s langs de hellingen afdalen en de plaats 
(1) Het jaarlijksche verschil tusschen de hoogste en de laagste temperatuur, welke te 
Batavia door een genomen (doch niet op donzelrde en rf sir pd bedraagt , volge ns 
P. J. Maier, poes den loop van drie jaren gem d 8,6° R. — De door mij opge- 
gevene getallen hebben betrekking op het verschil op een en denzelfden dag. 
