te 
Tweede zone. 59 Klimaat. 
lende rigting, waarin de zaamgepakte wolken drijven. Oogenschijnlijk 
is de oost-passaat alsdan in 2 lagen afgedeeld, want men ontwaart 
1o, eene benedenste laag dikke wolken, die naar het noordwesten 
wordt gedreven en 2o. eene bovenste laag, bestaande uit kleinere, 
witkleurige, zaamgepakte wolken, die naar het zuidwesten trekken: 
beide worden dan als het ware over elkander heen geschoven. Dik- 
werf laat zich het aanwezen van dergelijke hoogere luchtstroomen 
en de rigting, waarin zij worden voortgestuwd, slechts waarnemen 
aan de hooge bergtoppen — wanneer er geene wolken in mede- 
gevoerd worden — en verkrijgt men op die wijze tevens een 
doorslaand bewijs, dat deze bergtoppen een geringeren graad van 
warmte bezitten dan de omringende lucht. Men ontwaart alsdan, 
bij voorbeeld, aan de kruin van den G.-Tiloe eene horizontale wolk, 
de eenigste, die men aan den ganschen hemel kan bespeuren en 
welke juist dik genoeg is om den bergtop voor het oog des be- 
schouwers te verbergen. Pijlsnel ijlt zij naar het noordwesten, 
doch zij verandert niet van plaats; in den met waterdamp bezwan- 
gerden luchtstroom, die zich op deze hoogte voortbeweegt, wordt 
zij aan den top des bergs door nederploffing onophoudelijk op nieuw 
gevormd, terwijl zij, op een geringen afstand van den bergtop voort- 
gestuwd zijnde, reeds weder in de droogere lucht wordt opgelost. 
2%, De zuidzeewind in de opene ruimten tusschen de vulkaan 
van Oost-Java. Voornamelijk gedurende de drooge maanden des 
jaars, van den voormiddag tot laat in den avond, waait er over de 
lage vlakten of vlakke bergzadels tusschen den G.-Lawoe en den 
Wilis, den Wilis en den Kèloet, benevens den Ardjoeno, den Ar- 
djoeno en den Tèngger, den Téngger en den Raon — waait er, 
zeg ik, een sterke wind, dien men gevoegelijkst zuidzeewind zou 
mogen noemen , uithoofde hij ook tusschen die vulkanen met hevig- 
heid waait, aan wier noordelijke zijde, — gelijk onder anderen het 
geval is ten noorden van den G.-Ajang en den Raon, alwaar de 
zee van Madoera wordt gevonden, — of geene of slechts vlakten 
van geringe uitgebreidheid zijn gelegen, aan wier verhitting of 
verdunning der luchtlagen, welke zich daarboven bevinden, het 
derwaarts stroomen der koudere zeelucht uit het zuiden zou mogen 
toegeschreven worden. Hier ligt derhalve het duidelijke bewijs in 
