me 
Tweede zone. 39 Klimaat. 
tijdig er mede waaijenden zuidoostewind, welke gedurende het 
gansche jaar in de zone der hooge bertoppen de overhand heeft. 
De opgenoemde winden, welke in het binnenste des lands 
waaijen, gaan allen, zonder uitzondering, des nachts in volkomen 
windstilte over, of zij doen zich althans met minder hevigheid ge- 
veelen; zelfs de zuidoost-passaat, welks ontstaan aan algemeen 
werkende oorzaken moet worden toegeschreven, die zich over zulk 
eene groote uitgestrektheid des aardbols doet gevoelen, waait des 
nachts zelden met gelijke hevigheid als des daags, ja, hij gaat 
des nachts gewoonlijk in volkomen windstilte over. Dit is insge- 
lijks het geval met den westewind, — den regenwolkenstroom, — 
ook deze waait niet gedurende de meeste nachten. Geen wolkje 
blijft des nachts in den dampkring zigtbaar. Slechts de zeewind 
neemt van middernacht tot aan den morgen in kracht toe. Om- 
streeks dezen tijd is het, ja, menigwerf reeds van 6 of 7 ure des 
avonds, dat langs de hellingen van alle hooge bergen , die aan den 
noorder kant vrij afdalen in de uitgestrekte alluviaal-vlakten, voortdu- 
rend een zachte wind van de toppen bergafwaarts waait. Hieruit blijkt, 
dat de koudere luchtlagen des nachts, gedurende welken tijd geene 
verticale luchtstroomen meer opwaarts stijgen, van boven naar 
beneden afdalen. Het mag daarenboven waarschijnlijk worden 
geacht, dat dit afdalen van koudere luchtstroomen langs steile 
berghellingen zeer veel toebrengt om den warmtegraad te vermin- 
deren en de nevelen te doen ontstaan, welke den bodem bedekken 
van dergelijke vlakke streken als Bandong, Diëng, enz., die aan 
alle zijden door hooge bergen zijn omgeven. 
Ook hier laat zich duidelijk ontwaren, dat de oorsprong der 
lachtstroomen moet worden gezocht in de verwarming der aarde 
door de zon en in de verschillende mate van vatbaarheid ten dezen 
opzigte van zee en land, zoo mede van de verschillende deelen 
des lands, die ongelijk van hoogte en verschillend van hoedanig- 
heid zijn. In alle zonen van Java volgen op de meeste dagen 
windstille en heldere nachten. 
Ge. Een ander gevolg van den geringen afstand waarop de 
streken, tot deze zone behoorende, van de grens der wolken zijn 
gelegen, is de groote veranderlijkheid waaraan de lucht 
