Tweede zone. 400 Klimaat. 
rigting , eene dikte van 5000 voet. Gemiddeld genomen mag hare 
dikte worden geschat op 1500 voet. 
Waait des morgens in de nabijheid der kust een zachte land- 
wind, die omstreeks 9 of 10 ure door den zeewind wordt ver- 
vangen, — welke natuurlijkerwijze eene tegenovergestelde rigting 
heeft, — in het binnenste des eilands heerscht gedurende dien 
tijd eene volkomene windstilte, namelijk, te Bandong, welke streek 
thans het onderwerp onzer beschouwing uitmaakt. Eerst ten 10 
of 11 ure bespeurt men hier zeer zachte, onbestendige horizon- 
tale luchtstroomen. Naar gelang de zon hare stralen meer 
loodregt op den bodem nederschiet, aan dezen een hoogere 
graad van hitte wordt medegedeeld, de verdamping toeneemt 
van het water der rijstvelden, waarvan het grootste gedeelte 
der bebouwde vlakte is bedekt, in gelijke mate vermeerdert 
het aantal cumulus-wolken in den dampkring; zij zweven 
vrij in de lucht en schijnen iets hooger in den dampkring 
te worden gevormd dan gindsche wolken, die aan de berghellingen 
hangen. Niet van elders worden zij derwaarts gestuwd; zij worden 
gevormd, ter plaatse waar zij den beschouwer in het oog vallen, 
namelijk, uit den waterdamp, welke met de loodregt opstijgende 
luchtstroomen wordt medegevoerd en aldaar tot nevel verdikt. Is 
de dag zeer droog, gelijk dikwerf het geval is, dan worden geene 
andere wolken gevormd dan die, welke aan de bergen hangen, 
benevens de verstrooide en geheel afzonderlijk in de lucht zwe- 
vende cumuli. — Blijft hier, boven de centraal-vlakte van Bandong, 
de lucht zoo helder, laten er zich slechts afzonderlijke wolken in 
waarnemen ; aan de noordelijke zijde der bergen G.-Salak, Gëdé, 
Tangkoeban praoe, waartegen de zeewind alle dampen aanstuwt, 
welke aan die zijde opstegen uit de rijk bewaterde , noordelijke allu- 
viaal-vlakte , daar vereenigen zij zich gewoonlijk reeds ten 12 ure 
tot een gewelf van cumulus-wolken, waarin groote, opene tusschen- 
ruimten worden waargenomdén, die omstreeks 1 ure allengs kleiner 
worden en ten 2 ure geheel en al verdwijnen; dan wordt nergens in 
het gansche wolkendak eene opening meer bespeurd; in de nabijheid 
van het gebergte wordt die wolkenlaag steeds digter en donkerder , 
de electrieke spanning wordt grooter, totdat ten 5 of 4 ure, en 
