Tweede zone. 405 Kultuur. 
tot op eene hoogte van 5000 voet verheffen. Weelderig groeit 
hier echter nog onder de veldgewassen de Djagon (Zea Mays), 
welke bij vele arme bergbewoners de plaats van rijst vervangt, 
terwijl onder de palmen de Areng-boom (Arenga saccharifera) 
m. Areng of Ano, j. Aren, s. Kawoeng, Bau. Parkot, eigenlijk regt 
in deze zone te huis behoort, alwaar de grootste hoeveelheid zoo- 
genaamde Javasche suiker uit zijn sap wordt gekookt. — In de 
bergachtige streken, gelegen ter hoogte van 2} à 57 duizend voet, 
welke tot de navolgende zes distrikten — Oedjoeng broeng koelon 
en wetan, Rongga, Tjilokòtot, Radja mandala en Tjiëa — van 
het regentschap Bandong behooren , waren in 1842 tot het berei- 
den van Areng-suiker werkzaam 440 huisgezinnen of 1585 per- 
sonen, op 159 kookplaatsen, voorzien van 554 groote ijzeren 
pannen. Er groeiden in die streken 20779 Areng-palmen, waarvan 
er 3203 uitrustten en derhalve geen sap leverden; 12927 begonnen 
sap te leveren , terwijl 4649 sterk werden afgetapt. Uit de gansche 
massa sap werd 1970 Pikol, à 125 pond, suiker gekookt , waarvoor 
de regering bij het afleveren in het pakhuis f 1,50 à 1,90 betaalde. 
Het transport wordt vergoed op gelijken voet als zulks voor het 
vervoer van koffij geschiedt. (Zie lager.) Menigwerf van onder 
tot boven bedekt met varenkruiden en Orchideën, voornamelijk 
met Vanda suaveolens Bi, verheft zich de korte stam der Areng- 
palmen in de nabijheid en hutten en dorpjes; steeds groeit hij 
lijnregt, verticaal opwaarts en laat zich reeds in de verte herken- 
nen aan de geringe hoogte, die hij bereikt, zoo mede aan het 
donkerblaauwe groen zijner opwaarts gerigte schermbladeren. De 
Areng-palm wordt nog ter hoogte van 4000 voet, ja, nog hooger 
gevonden, waar bijna alle andere vruchthoomen worden gemist. 
Het sap wordt afgetapt, zoodra de vruchtknoppen beginnen te 
zwellen. De neêrwaarts hangende steel der bloem- of vruchttrossen 
wordt alsdan afgesneden en het afdruipende sap in eene Bamboes- 
buis opgevangen. Ongeveer 4 of 6 uren nadat het sap is afgetapt, 
begint het te gisten en wordt, hoewek zulks zelden op Java het 
geval is, veelvuldig op Soematra en voornamelijk in de Batta- 
landen als palmwijn gedronken; het is een aangename, zuurachtig 
zoete drank, die door de groote hoeveelheid koolzuur, welke er 
