Tweede zone. 406 Kultuur. 
zich uit ontwikkelt, een zeer verfrisschenden smaak heeft, doch, 
in te groote hoeveelheid gebruikt, een bedwelmenden invloed uit- 
oefent. Hij mag eerder met Champagnewijn dan met bier wor- 
den vergeleken. In dien toestand wordt hij in het Maleisch en 
Battasch Toeak , in het Javasch en Soendasch Lëgèn (1) geheeten ; na 
12 uren te hebben gestaan, wordt hij zuur. De zwarte op paar- 
dehaar gelijkende, zeer sterke vezelstof, welke zich bevindt 
tusschen den stam en het benedenste, schedevormige gedeelte der 
bladstelen : Idjoe door de Maleiërs, Injoek door de Soendanezen, 
Doek door de Javanen geheeten, wordt gebezigd tot het bedekken 
der hutten; de weeke Byssusachtige stof, welke aan de binnenzijde 
der bladsteelscheden wordt gevonden — de Maleiërs naemen haar 
Rabok, de Soendanezen Kawoel, de Battaërs Loeloek , gebruikt 
men als tonder of als zwam om vuur te slaan. 
De dorpen en hutten verkrijgen allengs een kaler, een meer 
noordsch uiterlijk, naar gelang zij hooger in het gebergte gelegen 
zijn. Worden zij door de stralen der zon getroffen, dan bespeurt 
men reeds op een grooten afstand haar nederig Alang alang-dak , 
dat eindelijk door geen enkelen der vruchtboomen, die wij vroeger 
hebben leeren kennen, meer wordt beschaduwd. In de plaats daar- 
van ontmoeten wij hier in deze zone eenige andere, kleinere 
kultuurgewassen , welke in de lagere streken slechts zelden worden 
aangelroffen, waarvan het geringe loofdak immer slechts eene 
hoogst karige vergoeding schenkt voor het weelderige groen der 
vruchtboomen ,‚ onder wier verkwikkende schaduwen de hutten 
in de vorige zone rusten. Tot deze soorten behoort Katjang 
iris s, : Cajanus indicus spr. (Cytisus Cajan 1), een slanke, roede- 
vormig groeijende struik met gele bloemen , welke eenige overeen- 
komst heeft met een jongen wilgenboom; hij wordt op akkers 
aangekweekt en levert een zaad, dat geroosterd door de inboor- 
lingen met rijst wordt gegeten. — Wijders Djarak, s. Këliki: 
Ricinus communis 1., een laag groeijende boom, die nog in 
streken boven 6000 voetewordt aangetroffen en aan de Javasche 
bergbewoners lampolie — de bekende Ricinus-olie der apothecars — 
1) De Chinezen op Java noemen hem ‘joe. 
