Tweede zone. 407 Kultuur. 
oplevert, welke uit zijn fijn gestampt zaad wordt gekookt. — 
Aardappelen, Këéntang of Oebi wolanda : Solanum tuberosum 
L., worden in deze zone op vele plaatsen geteeld; zij leveren zeer 
smakelijke knollen, die echter door de Javanen zelden worden 
genuttigd, maar met tuinvruchten en groenten van verschillende 
soort, als kool, salade, spinasie, erwten, rapen, sellerij, venkel, 
mostaard , artichokken, uijen, prij (Allium Porrum 1.) en anderen 
meerendeels worden verkocht ten gebruike der Europeërs, die in 
het laagland gevestigd zijn. — Er wordt ter naauwernood eene 
enkele residentie op Java aangetroffen, waar men ter hoogte van 
5 à 4000 voet niet een of meer dergelijke tuinen , met Europesche 
groenten bepoot, in de nabijheid der talrijke Pasanggrahan’s 
aantreft, die bijna allen in deze zone liggen; deze groenten gedijen 
hier meerendeels zeer goed, mits men zorg drage, dat er steeds 
nieuw zaad uit Europa worde gebezigd; hierop maakt bloemkool 
eene uitzondering , want deze wil hier niet goed tieren. Langs de 
tuinbedden plant men strooken met aardbeziën, Fragaria vesca L., 
die het gansche jaar door een overvloed van vruchten dragen. In 
de heggen kweekt men rozen, Kémbang ajër mawar wolanda: 
Rosa centifolia L., doch veelvuldiger de zoogenaamde Persische 
roos, R. damascena L., die voortdurend bloeijen en aan deze 
koele oorden een liefelijk en voor het oog van den Europeêr zoo 
behagelijk uiterlijk schenken. Ter zijde van de paden, die deze 
tuinen doorsnijden, plant men perzikenboomen, Amygdalus Per- 
sica r., die 20 à 50 voet hoog groeit en even als de rozenboomen, 
aardbeziën en andere uit Europa alhier ingevoerde gewassen — 
uithoofde van de bestendige warmte, die hier heerscht en het 
gemis aan winter — het gansche jaar door met bloemen en 
vruchten beladen zijn. Tevens mogen zij de eenige der zoogenaamde 
Europesche vruchtboomen worden geheeten, wier vruchten hier 
tot rijpheid komen, hoewel zij nooit zoo zoet en smakelijk zijn 
als in Europa. (Vergelijk over de physiognomie van dergelijke 
tuinen de Ide afdeeling, bladz. 408.) — Worden de genoemde 
groenten gewoonlijk voor rekening van Europeërs aangekweekt, 
er zijn echter verscheidene soorten, voornamelijk kool , uijen en 
