Vierde zone. 610 Eenig gebied, 
als een doorslaand bewijs mag worden beschouwd van den lang- 
durigen tijd, gedurende welken dergelijke wegen zijn gebezigd. 
Menigwerf wordt een rhinoceros in een dergelijken hollen weg 
gedood. In een steil gedeelte van den weg, ter plaatse waar het 
dier bij het op- of afklauteren het ligchaam regt uit moet strek- 
ken, zoodat de buik bijna over den grond sleept, bevestigen de 
Javanen sikkelvormige messen in den grond, die zij met mos en 
rijs bedekken. Komt nu een rhinoceros langs dien weg, dan rijt hij 
zich den buik aan den sikkel open en wordt een buit der Javanen, die 
zijn hoorn aan de Chinezen verkoopen. — Eenigzins beducht van 
een rhinoceros op onzen togt door deze wegen te ontmoeten , zetten 
wij onze wandeling voort; de eenige hinderpaal waarmede wij te 
kampen hadden, waren echter de versche mesthoopen dezer dieren, 
kleine bergen ter hoogte van 2 voet, waarover wij moesten heenklau- 
teren. De rhinoeeros is zeer schuw ; naauwelijks heeft men hem in de 
verte gezien , — men behoeft slechts het minste geruisch te maken — 
dan snellen zij voort en men verneemt slechts het knakken der 
takken in eene tegenovergestelde rigting des wouds, waarheen 
zij in overijlde vaart zijn heengevloden. Reeds vroeger hebben wij 
de opmerking gemaakt, dat het hoofdzakelijk de grassoorten zijn, 
die in grootere menigte op de hoogste bergtoppen groeijen dan 
in de lager gelegene wouden, en in Midden-Java vooral Ataxia 
Horsfieldii, waardoor de rhinvceros naar deze hooge streken wordt 
gelokt; de toenemende kultuur in de lager gelegene oorden moet 
welligt mede als eene der oorzaken worden beschouwd, welke 
den rhinoceros hebben gedwongen die streken te verlaten en een 
toevlugtsoord te zoeken op de hooge bergtoppen, waar slechts zeer 
zelden het geluid eener menschelijke stem wordt vernomen. 
Te vergeefs zien wij op onzen togt naar eene bron, naar eene 
beek. Aan de steile, buitenwaarts gekeerde hellingen der hoogste 
bergtoppen is geen druppel water te vinden en in ‘het hol toeloo- 
pende middengedeelte er van wordt slechts op weinige bergen des 
eilands drinkbaar water gevonden. (1) Gebrek aan drinkwater is 
(1) sip kleine beek met vlietend water ter hoogte van meer dan 9000 voet wordt 
slechts op den top van een enkelen berg van Java gevonden, namelijk, op den G.-Man- 
dala adh, Zie bladz. A4 der Ide afdeeling. 
