Vierde zone. 616 Eenig “gebied. 
genaam in de nabijheid der menschen te verwijlen — en deze 
Javanen, die daar ginds om de vuren zitten en ons avondeten 
bereiden, zij zijn zulke goede menschen ! 
Ouderdom der bergtopwouden. 
De ouderdom dezer wouden leeren wij beoordeelen uit het aan- 
wezig zijn van werkzame kraters op bergtoppen, welke met der- 
gelijke wouden zijn bedekt, en uit de geschiedenis hunner 
uitbarstingen; zij worden oorspronkelijke wouden genoemd, dewijl 
de hand des menschen hier, met uitzondering van eenige weinige 
bergen, nimmer eenigen vernielenden invloed heeft uitgeoefend. 
Bij gelegenheid van verscheidene dezer uitbarstingen is het woudge- 
boomte in den omvang der kraters geheel en al vernietigd geworden, 
zoodat het thans bestaande (nieuwe) woud uit de overgeblevene, 
perenneerende wortelen moet gesproten of uit voorhanden zaden ont- 
kiemd moet zijn. In 1669 had er eene uitbarsting plaats uit den G.- 
Salak, in 1748 uit den G.-Gèdé „in 1752 uit den G.-Lawoe, en in 1817 
rigtte de G.-Idjèn zulk eene verwoesting aan , dat de wouden , die het 
hoogste gedeelte dezer bergen overschaduwden, daardoor niet slechts 
werden vernieligd, maar dat de voormalige oppervlakte ter hoogte van 
2, 4 à 6 voet met uitwerpselen werd bedekt, er een nieuwe bodem 
werd gevormd, waaraan alle planten-aarde ten eenen male ontbrak. 
(Vergelijk de It afdeeling, bladzijde 15,51 en 58,514 en 1056.) Toen 
ik de genoemde bergen, den G.-Salak in 1858, G-Gëdé in 1840, den 
G.-Lawoe in 1858, en den G-Idjèn in 1844 bezocht, konden der-_ 
halve de wouden, welke de hellingen des bergs in de onmiddelijke 
nabijheid des kraters bedekten, op den G.-Salak niet ouder zijn 
dan 159 jaren, die op den G.-Gédé slechts 92, op den G-Lawoe 
86 en op den G.-Idjèn slechts 27 jaren oud zijn. Neemt men hierbij 
in aanmerking de verschillende hoogte boven den spiegel der zee, 
waartoe de toppen der genoemde bergen oprijzen, vergelijkt men 
de boomen, waaruit die wouden bestaan, onderling met elkander 
ten opzigte van hunne grootte en hunne hoedanigheid, dan moeten de 
