Vierde zone 622 Eenig gebied, 
blikken later verbleekt insgelijks de laatste straal der zon, die den kraterrand 
bescheen en al hetgeen wij rondom ons ontwaren, verliest zich nu met een 
buitengewonen spoed in de duisternis van den nacht. 
De plaat Goenoeng-Merapi levert een gezigt op de kruin van dezen berg, 
welke onder den aangehaalden naam in Midden-Java bekend is en zich verheft 
in het midden der landschappen Kadoe, Salatiga, Jogjakerta en Solo. Stelde ons 
de plaat Kawah-Patoea het beeld van een geheel en al uitgedoofden krater 
voor oogen, een ketel die in een vreedzaam meer herschapen is geworden, — 
leerden wij in den Goenoeng-Gedé eenen halfkringvormigen krater kennen, 
die wel is waar nog gedurig dampwolken uitstoot, maar die sedert vele jaren 
geene uitbarstingen heeft ondergaan, wier hevigheid of veelvuldige herhaling 
toereikend zou zijn geweest om het opgroeijen van wouden in zijne onmidde- 
lijke nabijheid te verhinderen, — en vertoonde ons het gezigt Goenoeng-Goen- 
toer eene enge, trechtervormige kolk , die bijna alle jaren, ja zelfs meermalen 
binnen het tijdsverloop van één jaar, uitbarstingen ondergaat, waardoor elke 
plantenkiem vele mijlen ver in het rond wordt vernietigd, zoo ontwaren wij 
hier een even zoo werkzamen vuurberg, ja, die somtijds nog heviger woedt dan 
de G.-Goentoer, maar die in plaats van een hollen, trechtervormigen krater, 
eene kolk te omsluiten, door een uitbarstingsberg — eruptiekegel, slakken- 
kegel — bijna-geheel en al is aangevuld. De G.-Merapi is met een dubbelen 
krater voorzien, een voormaligen, oostelijken, uitgedoofden en een westelijk 
gelegen, nieuw gevormden, nog werkzamen krater , met welke beiden wij 
reeds in de 2de Afdeeling bladz. 438 en volg. bekend zijn geworden. De plaat 
vertoont ons op den voorgrond den voormaligen, oostelijken kratermuur , waar- 
van de buitenhelling naar ons toe is gekeerd. Van hier zien wij over eene veel 
lager gelegene aschvlakte — den bodem van den voormaligen, oostelijken kra- 
ter — heen en vestigen ons oog op den slakkenkegel, die in al zijne woeste 
kaalheid aan de overzijde dezer vlakte, in het west-zuidwesten, oprijst en den 
nieuwen krater niet slechts geheel en al aanvult, maar met zijne kruin zelfs 
nog tot eene aanmerkelijke hoogte boven hem uitsteekt. Ter regterzijde van het 
beeld strekt zich de oude kratermuur uit in de gedaante van een halven kring, 
wordt tevens breeder, stomper en gaat op deze wijze over in den. voet van 
den kegel; aan de linkerzijde verlengt zich de aschvlakte in eene kloof, waar- 
uit wolkenmassa’s omhoog stijgen, die de geheele bergkruin met hunne neve- 
len dreigen te omhullen. Duizende van kronkelende voren of gleuven doorsnijden 
in hun bogtigen loop den bodem dezer vlakte en vereenigen zich gezamenlijk 
in eene centrale hoofdgleuf, welke laatstgenoemde door den rand van den 
kratermuur voor ons oog verborgen wordt gehouden. Hier en daar verheffen 
zich op den voorgrond halfverdorde boomen van Albizzia montana, — elders 
ontwaren wij verbrijzelde stompen van andere dergelijke boomen, die uit de 
helling uitsteken; zij mogen als zoo vele bewijzen worden beschouwd van de 
