Vierde Koet 526 Kraterboschjes. 
5000, van de Kawah-Manoek ongeveer 4500 en van den krater- 
bodem des G.-Gëloenggoeng 5590, terwijl de solfatara, welke ge- 
vonden wordt op den westelijken voet des G-Sulak eene hoogte 
heeft van ongeveer 5500 voet. Er wordt op het gansche eiland 
Java geen krater , geene solfatara aangetroffen, die tot eene geringere 
hoogte boven den spiegel der zee oprijst, dan de laatstgenoemde 
en evenmin wordt onder alle aanwezige kraters een enkele gevon- 
den, die niet met het «kratergeboomte» is begroeid , welk laatst- 
genoemde wij nu weldra tot het onderwerp van onze beschouwing 
zullen maken. Al is dit niet in zijn geheel het geval, zoo is de 
bodem van alle kraters en solfatara’s althans voor een gedeelte 
daarmede begroeid. Verheffen zich, op eenigen afstand van den 
rand dezer kraters, de digtst gegroeide, hoogstammige wouden en 
beschaduwen deze alles, wijd en zijd, berg en dal met een onafgebroken 
bladerendak, bestaat dit woud voornamelijk uit Fagraea- en Gor- 
donia (Poespa-) boomen, uit eiken, Laurineën, Saurauja- en Podo- 
carpus soorten; — zoo is het middengedeelte der kleine , dampende 
plek, welke de inlanders Kawah noemen, gewoonlijk van. allen 
plantengroei ontbloot, kaal, maar omgeven door eene strook laag 
woudgeboomte, dat uit geheel verschillende boomsoorten bestaat 
en tot eene veel geringere hoogte opschiet dan het zoo evengenoemde. 
Deze boomen groeijen groepsgewijs bijeen; zij vormen de sierlijkste 
boschjes, prijkende met het schoonste, levendigste groen en scheiden, 
als een smalle gordel, het hoogstammige woud van den krater- 
bodem af. Van den rand des kraters strekt zich de groei dezer boomen 
meer en meer uit naar zijn midden gedeelte, waar zij nu eens 
geheel afzonderlijk, dan weder in kleine groepen op den bleeken, 
door dampen ondermijnden kraterbodem zelven gevonden worden, 
ja, menigwerf aan alle zijden door sissende dampen zijn omringd. 
Van de alpenboomen en struiken, die wij op de hoogste bergtoppen 
hebben ontmoet, worden Albizzia montana, Gautiera leucocarpa, 
Agapetes microphylla, maar vooral Rhododendron retusum , benevens 
Agapetes vulgaris in grooteren getale dan eenige andere, in de 
solfatara’s aangetroffen; de laatstgenoemde boomsoort behoort in 
deze solfatara’s, alsmede aan de rand der kraters zoo zeer te huis 
en heeft eene zoo algemeene verbreiding, dat over het gansche 
