Aanhangsel. 646 Nota's. 
Maar aangezien het vallen van hagel in de onderste, heete zone 
der keerkringslanden niet dan zeer zelden voorkomt, zoo mag 
het niet ondoelmatig worden geacht, hier al de feiten aan le 
halen, welke bewijzen dat een dergelijk verschijnsel op Java heeft 
plaats gehad; het teeken * geeft te kennen dat het onderhavige 
geval door mij zelven werd waargenomen. 
1824, op den Gden Pebruarij, des namiddags ten 4 ure, 
woedde ter hoogte van 1200 voet boven deu spiegel der zee een 
hevige storm, gepaard met onweêrregen en hagel, waardoor te 
Magëlang (residentie Kadoe) een groot getal boomen werd vernield. 
(Javasche Courant van den 21° Februarij , 1824.) 
1841, op den 15den October, des middags van 1 tol 5 ure, 
werd eene hevige hagelbui waargenomen te-Martapoera in Bandjër 
masin (zuidoostkust van Borneo), derhalve in eene vlakte, die 
naauwelijks eenige voeten boven den spiegel der zee verheven is. 
(Javasche Courant.) 
1842, in de maand September, viel sterke hagel te Buiten- 
zorg, gelegen ter hoogte van 850 voel. (Jav. Cour.) 
1845°, op den 21sten October, des avonds van 65 tot 74 ure, 
deed zich een hevig hagelweder gevoelen te Tjandjoer. Deze plaats 
ligt ter hoogte van 1450 voet boven zee, op eene hellende vlakte 
ten zuidoosten van den G.-Gëdé, welke laatstgenoemde berg de 
eenige hoog rijzende in deze landstreek is. Zijn top bereikt eene 
grootere hoogte dan 9000 voet. De weêrsgesteldheid had zich dien 
geheelen dag gekenmerkt door een hoogen graad van helderheid 
en warmte, en men mogt derhalve veronderstellen dat de loodregte 
lachtstroomen, die met eene groote hoeveelheid waterdamp be- 
zwangerd zijn (courant ascendent), zeer hoog in het luchtruim 
waren gestegen. De stormwind, die met de hagelbui kwam aan- 
zetten, woei uit de rigting van den G.-Gëdé betrekkelijk Tjand- 
joer, namelijk, uit het noordwesten en bereikte eene genoegzame 
kracht om een aantal Kokospalmen omver te werpen en een paar 
slecht gebouwde huizen (b. v. wagenremisen) te doen instorten. 
Vóór dat het vallen van hagel plaats greep en terwijl zulks ge- 
schiedde, deden hevige electrische verschijnselen — donder en 
bliksem — den dampkring trillen. Gezweept door den stormwind 
Ed 
