Aanhangsel. 652 Nota's. 
en armen zijn met ringen en edelgesteenten op het kostbaarste 
gesierd, haar hoofd is bedekt met een hoog rijzend, luisterrijk 
diadeem (Makoeta) — en te midden van dezen zoo overvloedigen 
tooi van juweelen en andere sieraden ontwaart men den slanken 
vorm van het bovenlijf, den weligen vrouwelijken boezem, die 
naakt zijn voorgesteld. — Wie erkent niel dadelijk in deze 
zinnebeeldige teekenen de godin Doerga (1), de gemalin (Sakti) 
van den Brahmanschen god Siwa, — welke door hare wonderbare 
schoonheid, door hare acht armen de omvattende magt te kennen 
geeft, door haar in de levende natuur uitgeoefend? De Javanen, 
welke tegenwoordig in de omgeving dier tempelruinen wonen, 
bidden haar aan als het symbool der teelkracht, der vruchtbaar- 
heid. Zij is dezelfde mythische persoon als Ratoe- Loro kidoel, 
die aan de zuiderkust van Java, te Rongkop, Karang bôlong, ver- 
eerd wordt als de godin der zee, der onuitputtelijke verscheiden- 
heid van het leven. Het valt niet moeijelijk aan te toonen, dat de 
aanbidding dezer godin, hoezeer in eenigzins gewijzigde vormen, 
een latere weerklank is van de voormalige Brahma-godsdienst op 
Java, ja, dat de godenleer der Brahmanen in de dichterlijke ziel 
van den Javaan, die een voornaam genot zijns levens vindt in 
gelijkenissen, zinnebeeldige voorstellingen , zoo diepe wortelen heef 
geschoten dat het kale, drooge Mahommedanisme, zelfs gedurende 
een 4 à 5 eeuwen lang bestaan, deze voorstellingen niet geheel 
en al heeft kunnen uitwisschen. 
Thans zullen wij den lezer een beknopt overzigt leveren van 
de bijzonderheden in-de leefwijze dezer vogels (Hirundo esculenta), 
zooals zij door mij op de eene plaats te Karang bôlong, gelegen 
aan de zuiderkust, digt boven de schuimende branding, en op de 
andere plaats te Bandong , gelegen in het binnengedeelte des eilands , 
ter hoogte van 2000 voet boven den spiegel der zee en op een 
afstand van 10 geographische mijlen van het naastbij gelegene 
gedeelte der kust, zijn waargenomen; hierbij zijn gevoegd de 
mededeelingen, die ik heb ontvangen uit den mond der meest be- 
(1) Behalve in de Tjandi- Loro djoenggrang bij Prambanan , worden Doerga-standbeelden 
nog op vele andere plaatsen van het eiland Java gevonden, 
