670 
beschrijvingen — beelden — om leerzaam of onderhoudend te 
kunnen worden geheeten, in al hare oorspronkelijke uitvoerigheid 
moeten worden medegedeeld. Dit zou mij te ver voeren. 
Bij het doorbladeren van het voorafgaande zal de lezer misschien 
de opmerking hebben gemaakt, dat mijne beschrijving van het 
hoogstammige, oorspronkelijke woud — het twaalfde gebied — 
der eerste, heete zone korter is zamengevat dan die van het oorspron- 
kelijke woud in eenige andere zone. De redenen hiervan zijn deze. 
1°. Ik wil het niet ontveinzen, dat ik de hoogstammige wouden 
van het heete laagland op Java niet zoo volledig heb leeren kennen 
als die der volgende zonen; de groote hitte, de onzuivere, onge- 
zonde lucht, de moskieten die aldaar worden gevonden, zijn geene 
voorwerpen, in staat om tot een lang verblijf in deze wouden uit 
te lokken. — 2°. Het karakteriseren van deze wouden is moeije- 
lijker dan in de hoogere zonen, uithoofde onder de honderdtallen 
van boomsoorten, waaruit een dergelijk woud bestaat en die tot 
de verschillendste familiën behooren, bijna geene enkele soort wordt 
gevonden, die in een grooter tal individuën dan andere soorten 
voorkomt, en dewijl geene van deze boomsoorten zich boven anderen 
door opmerkelijke, meer in het oog loopende kenteekenen onder- 
scheidt; hiervan zijn slechts eenige vijgenboomen uitgezonderd. Als 
een algemeen kenmerk dezer wouden mag derhalve alleen het 
volgende worden aangehaald: dat de Anonaceën door het groote 
aantal soorten en individuën eene voorname plaats er in bekleeden 
en dat de vijgenboomen, hoezeer slechts afzonderlijk tusschen ander 
geboomte opgeschoten, door hun fraaijen vorm en het welige loof- 
gewelf de blikken des reizigers tot zich trekken. — 5°. Doen wij 
onderzoek naar het bestaan van oorspronkelijke wouden in het 
heete laagland, die niet tot de kustflora kunnen worden gebragt 
en evenmin tot het gebied van den kalkbodem behooren, maar die 
uit hoogstammig woudgeboomte bestaan, dat zich op den vrucht- 
baren bodem van een vlak landschap verheft, zoo ontwaren wij weldra, 
dat dergelijke wouden op Java uiterst zeldzaam zijn. Zij zijn door 
de bebouwing des bodems verdrongen en vernield. In de hoog 
liggende Soenda-landschappen worden zij geheel en al gemist. 
Alleen in Oost-Java treft men eenige vlakten aan, b. v. den noor- 
