5 1 ;5 



die het reizen geinakkelijk maken, — leve do sj)oor\veg! — en 

 God stcrkc dc veercn van mijn wagcn en doe de assen dnrcn 

 toldat ik allhans Midden-Java lieb bercikt. 



u Auf drtss wir uns an ihr zerstreuen 

 „Nur darum ist die Welt no gross." 



(T 



r 



Zoodra de schemering aanbrak, bezag de koetsier niijn loco- 

 motief met een zeer bedenkelijk gezigt; hij sclieen geen grool 

 vereerdcr van antiquiteiten te zijn en herinnerdc zicli eenc vroe- 

 gerc reis naar Tjandjoer, bij Melke gelegenbcid hij inij tMce 

 nialen had omgeworpcn. Rcgt vcrheugd eencn mij zoowaarden, 

 ouden bekende aangctroffen te hebben, beloofde ik, in plaals 

 van den eenen gulden, dien ik hem gewoonlijk gegevenhad, er 

 hem dozen keer twee te schenken, onder voorwaarde dat hij 

 mij op deze reis met mijn Avagen slechts eens zou omverwer- 

 pen. Aan den wegpas over den Megamendoeng (hoogte 4,020 

 par. voeten) bemerkte ik met genoegeu hoezeer de bebouwin 

 vooruitging en de bevolking in aantal toenam, welk een en 

 ander zonder eene gelijktijdige vermeerdering der volkswelvaart 

 niet denkbaar is. Waar voor weinige jaren allcs nog met 

 wildernissen bedekt was en- rliinocerossen zich opliielden, daar 

 hebben zich thans vele gezinnen nedergezet en een Avel voor- 

 ziene waroeng, die zijne spijzen, zijhe koffij en koewe-koewe 

 den reizigcrs aanbiedt, is op het hoogste punt van den pas aange- 

 legd. Zoo valt ook hicr in het oog, dat het aanleggen van goede 

 wegen het krachtigst medewerkt tot de uitbreiding van de bebou- 

 wing van een land^ de Javanen volgen die wegen enzettenzich 

 gaarne in de nabijheid derzelven ncder; derhalve kan het vormcn 

 van nieuAve kolonien, indien dit door de toenemende bevolking 

 wordt gevorderd, op de geschiktste wijze door het aanleggen 

 van wegen naar bepaalde punten worden heen geleid. 



Ik zal niet treden in eene beschrijving van dezen druk be- 

 zochten pas over den Megamendoeng, den hoogsten op Java, 

 welken men met een voerluiykaupasseren. De hoogste passen, 

 weike men te paard (op werkelijke, begane wegen) passeert, 

 zijn: de pas over het Dieng gebergte, van Pekalongan over 



