523 



Ten gevolge van de gcdurige bogten, die de pnarden nn cens 

 nnar de regter- dan wcder naar de linkerzijde makcn, uithoofde 

 zij door de onbekwaamheid der voerlieden (gelijiv bijna ovcral 

 op Java het geval is) niet te mennen zijii, loopt men dikwerf 

 gevaar in ecne al le naamve aanraking te komen met de bewo. 

 ners dezer moerassen en door de ordelooze wijzc, Avaarop de 

 Javanen te werk gaan, blijft het een wonder, dat men cr in 

 het algemecn genomen nog heelshuids afkomt. Zonder hulp van 

 2 of 3 loopers, die bij een gewonen wagen in Europa geheel 

 oubekend zijn, maar die hicr ieder oogenbhk van hnnne zifplaats 

 achter den \\agen moeten afspringen, ten einde de paarden te 

 besturen, zou men op Java niet ver komen, en wien, die op 

 Java gereisd heeft, khnken de onoplioudehjk lierhaalde woor- 

 dcn «pitjah streng» — (dijst poetoes!)) niet in de ooren, die, 

 uanneer het goed gaat, steUig een driewerf herhaald oponthoud 

 tusschen elk poststation veroorzaken? Van Tjitjalengka werd 

 ons rijtuig weder door buffels tegen den tusschenrug, tusschen 

 den berg Mandalawangi ten zuidvvesten en den Boedjoeng 

 in het noordoosten, over welken de wegpas naar Leies 

 heenleidt, opgetrokken. De bodem bestaat hier voornamehjk 

 nit eene harde, roodachtige klei, waarin vele steenbrokkcn 

 worden aangetrofFen en weike hoofdzakehjk met Alang- en 

 GL^ga-grassoorten is begroeid, waar tusschen duizenden van 

 kleine Malaka-boompjes (Embhca officinahs) en eenige hier 

 en daar verstrooid staande Acacia's worden aangetroffen. In 

 dergehjke m ildernissen , — door den mensch, uithoofde van 

 de onvruchtbaarheid des bodems en het gebrek aan water, 

 vermeden, doch waarin zich vele herten ophouden, — is het 

 dat de groote drijQagten der Regenten plaats grijpcn. Het 

 hoogste gedeelte van den pas, tusschen de twee genocmde 

 bergen gelegen, is vlak, op de wijze van een pLnteaa, heeft 

 cene breedte van Va tot J/a paal van den eenen berg tot den an- 

 deren en eene lengte, in de rigting vandenweg, van l*/^ paal. 

 De noordoostehjke of Bandongsche rand van het plateau (van 

 \^aar de Boedjoeng in het noorden 20"* ten oosten en de Man- 

 dalawangi in het zniden 5^ ten oosten wordt gepeikl) hgt echter 



34 



